Nubosidade Variábel

Danton, Garzón, et moi

2012-02-10T20:39:00.003+01:00

Todos tres temos en común que perdemos a voz defendendo causas incomprendidas, minoritarias, pero historicamente imprescindíbeis:

Danton, la democracie... la liberté, l´égalité, la fraternité!
Garzón, a memoria, as pantasmas que percorren a terra!
Moi, a poesía e demais cousas inútiles no mundo do vil metal

Cal será o meu castigo?

Performances

2012-02-05T13:05:00.001+01:00

Volveu pasar. Cal era o discurso que finalmente perdeu no 38º Congreso do PSOE? Era máis ou menos laicista, máis feminista, máis antiliberal, máis federal, quizais? Importa? Cando se fala de Carme Chacón parece que o discurso queda nun segundo termo, agochado tras o corpo. A candidatura de Chacón era, segundo os seus poderosos adversarios, pura mercadotecnia política coa imaxe como principal argumento para chegar mensaxes ás masas. E a imaxe todo o mundo sabe que é corpo, máis roupas e accesorios, a imaxe é salón de peiteado e maquillaxe, a imaxe son sinais lumínicas que capta o obxectivo dunha cámara para enviarnos unha mensaxe. E a mensaxe é clara na foto que elixín, unha de tantas imaxes elocuentes de Carme Chacón: unha auténtica icona da feminidade do novo milenio.

Pero outra vez volveu pasar, e a voz, o máis intanxíbel dos elementos corporais... cristal fráxil, corrente impetuosa e ingobernábel, a voz, sepultou o discurso e deixou o corpo tendido na praia dos afogados. Eu tamén me setín humillada.

Estannos enganando, estámonos enganando: non eran estas as cartas que había que xogar. Tiremos ao caldeiro do lixo os rulos e os zapatos de tacón! Cambiemos a cita co estilista por outra cun logopeda! Busquemos unhas boas clases de retórica e en vez das sesións de ximnasio! Fagámonos coa palabra dunha vez. O demais son camiños cegos que levan sempre ao mesmo sitio.

Milagres fremosos

2012-02-03T18:09:00.000+01:00

Milagres fremosos fez por Camps Santa María e marabillosos

Pantalón-pantalóns no bloque occidental, traxes, americanas, o tiro do pantalón sei que lle tira, di "méteseme alí": amañalo! Brazaletes, foulards, genuine leather para o líder e a súa muller. A alcaldesa tamén é de Deus. Macarena, santísima guapa, a túa misericordia non ten cancelas, dálle unhas ideíñas aí ao xefe, que ti tes bo trato con el, man de santa, bendita sexa unha subvención que sae, que sae dos presupostos e o pobo é quen máis ordena.

Pantalón-pantalós no centro-dereita, trebillas douradas, reloxios d´ouro, shopping de luxe. Teño que ir ao ximnasio, á volta de camiño xa paso para a f. da p. da Perla. Colexios de pago, educación de élite para os cachorros. Finesse, upper class, Ferraris, non todo o mundo os dá conducido con estilo, eu non sei nin levar sombreiro. Gafas de sol, un sol de carallo!, papas con leite tamén che darei, papa, papada, papafostiada.

Pantalón-pantalois no oriente e nas terras estremeiras. Xamois, bemois, farois, caracois, loilois, caviar do cáucaso, ova carísima, delicatessen, connaisseur, connaître, petit maître, petimetre, pitiminí, conacho. O señor fixo en min marabillas.

Milagres fremosos fez por Camps Santa María e marabillosos

Lista de cousas inútiles

2012-01-23T20:32:00.000+01:00

–Pedir cartos prestados para facer unha película surrealista que non van ver nin os teus amigos
–Escribir un libro que non lle poidas regalar nin á túa nai
–Traballar sen ter asegurado un salario
–Traballar de máis aínda tendo asegurado un salario
–Ler un poema
–Ver unha posta de sol sen sacar fotos
–Contar estrelas
–Contar as areíñas do chan
–Clamar no deserto
–Escribir entradas para o teu blog

Non vos vaiades, que aínda hai máis

2011-12-31T18:26:00.001+01:00

Foto SW

Agora subimos os impostos un pouquiño, conxelamos de aquí, quitamos de alá. Ídevos despedindo disto e do outro. Siiiii, podedes patalear e xurar en arameo, iso sempre. Total, para o caso que vos imos facer!

Sorayaaaa, queda algunha empresa pública que vender? Ah, claro os hospitais, case me esquece, pois veña, mans á obra. Pero o importante é que vaiades entendendo que isto é o principio, non do principio, non, ca!; o principio do final.

Perdón... comooo? Si, as bodegas tamén hai que poñelas á venta, non sei xa para que preguntades.

Unha cova no profundo bosco

2011-12-29T16:58:00.002+01:00

Iseo
Tristán?
A selva: ti non mereces isto. Esmorece a túa luz na profundidade do bosco. As asperezas montesías esgadañan a túa pel.
Xa case non sinto a música na miña cabeza; sempre teño fame.
Pensei que si, pero non podemos escapar, foi un erro desafiar a Lei.
Onte berraches moito comigo.
É preferíbel a morte a esta vida selvaxe.
Vasme matar?
Non, voute volver á vida, á corte, ao meu tío.
Á música, Tristán.
Dentro de pouco as cicatrices desaparecerán, como desaparecen os rastros dos avións no ceo.
Avións. Cando vas cazar conto os avións e non me sinto perdida no tempo.
Vístete, Iseo. Pediremos perdón e a vida volverá ter un xeito.
No verxel do pazo nunca fora consciente de cantos pasan; a música tocaba a todas horas e non sentía os avións.

L´amour fou

2011-12-29T13:15:00.001+01:00

O amor fai a quen o padece tolo, mentirán, temerario. O amor é unha paixón violenta que nos altera a personalidade e nos volve cegos e ruíns. Vede a Tristán e Isolda como manipulan a quen os rodea para que non vexan o que é evidente, como sacrifican a quen lles é fiel e lles demostra unha e outra vez o seu amor con tal de procurarse a si mesmos o gozo supremo. Brangen, Iseo das Brancas Mans, o propio rei Marco, de quen teñen a ousadía de rirse perante a corte enteira, non son máis que pezas que os amantes van movendo segundo os seus intereses.

E nós somos os espectadores marabillados que participamos da súa embriaguez cando lemos a fascinante historia dos seus amores. Arrastrados pola súa forza non temos máis remedio que aplaudir as argucias de Iseo cando obriga á virxe Brangén a ocupar o seu posto no leito do seu esposo, ou cando xura que non abriu as pernas para ningún máis ca para o rei Marco e para o leproso –Tristán disfrazado– que a transportou dacabalo para sortear a lameira da Branca Landa. Non nos queda outra que deleitarnos coa cara dura de Tristán cando volve á corte do seu tío facéndose pasar por tolo e lle pide á raíña –Ei, rei Marco, déixame a Iseo, que ti xa a gozache bastante!– ou cando finxe unha terríbel ferida para non consumar o seu matrimonio coa rula tenra que é Iseo das Brancas Mans cando agarda polo esposo.

Como é posíbel que aceptemos como traidores e mentirosos aos cortesáns que advirten ao rei da burla ao que é sometido? Como que aceptemos que os amantes non teñen responsabilidade ningunha nas falsidades, mortes e enganos que van tecendo a canda os abrazos, bicos e doces coloquios, mesmo despois de que admitan que o efecto do filtro amoroso cesara? Quen é o que está cego?

Pois é posíbel porque a súa audacia, beleza, e impulso vital merecen a nosa admiración. Que viva o amor, aínda que estea tolo!

Rajoy non é bilingüe; é zarabeto

2011-11-12T12:18:00.001+01:00

Leo en Público unha noticia moi elucidativa sobre o interese e dominio dos candidatos dos dous partidos mastodónticos coas linguas (co español e coas outras). Unha información que parece marxinal á hora de elixir un presidenciable, pero que, no fondo, vai moito máis alá e dinos quen é quen.

Rubalcaba aprendeu o español cando era un tenro mamote e, froito da súa excelente educación e da súa curiosidade natural, aprendeu tamén o francés e o inglés, que debulla sen problema nas catro competencias básicas. Se o electorado lle dá a oprtunidade, non dubido de que o seu "alemán de turista" se convertirá axiña en "alemán diplomático". A Rajoy non lle deu tempo a rachar o plastiquiño do Follow me: despois dunha educación rancia e de aprobar as famosas oposicións de Rexistrador da propiedade (e isto foi pouco despois de estrear os seus primeiros pantalóns longos) debeu quedar aqueloutrado para calquera outra aventura intelectual. Deste xeito, a partir dos 23 anos, Rajoy convertiuse nun señor español que coidaba que o único que necesitaba para defenderse magnificamente na vida era o español. A súa aburrida biografía demostra que non sentiu ningunha curiosidade polo que puidese haber fóra da cuadrícula na que tan prematuramente se encasillou. Ningunha, nin sequera pola lingua que bulía ao seu arredor –nas rúas, mercados, peiraos, nas corredoiras e bares– nos anos en que, sendo presidente da Deputación de Pontevedra, ía levar a boa nova do teléfono público e a luz eléutrica ás aldeas miserábeis. Nunca se lle escoitou unha frase en galego mentres exerceu cargos públicos en Galicia, o cal xa é difícil. Eu mesma escoiteille unha vez un par delas a Francisco Vázquez nunha entrevista, para demostrar que saber, sabía, pero que non o consideraba procedente a non ser cando falaba cos paisanos dos arredores do seu chalé. Rajoy nin iso, polo tanto, e mentres non se demostre o contrario, podemos deducir que non sabe falar galego.

Eu quero crer que non é por ningunha deficiencia innata, que seguramente sufriría un trauma de pequeno, que lle darían na boca cando se lle escapaba algunha palabra en galego aprendida da criada ou dos nenos maleducados da rúa, ou así. Iso era moi frecuente, todos o sabemos. O galego, en Galicia, en certos ambientes, soaba tan rotundo como unha blasfemia. Os traumas son difíciles de superar, crean unha barreira de formigón entre o Eu e o mundo. Por iso teño as miñas serias dúbidas de que, malia o profesor a domicilio e as clases thre times a week, poida algun día falar outra lingua que non sexa aquela na que se atrincherou.

O sagrado

2011-11-04T17:21:00.000+01:00

Cabaliño do demo, cabaliños do demo en plural, é un insecto que vive nos ríos e nas fontes, de corpo esvelto, cores brillantes e fermosas ás irisiadas.
Tamén se lles chama a eses mosquitos grandes que non pican.
Tamén?
Tamén, si.
Non o sabía.
Si, a miña nai non me deixa matalos.
Por que?
Non sei, cando lle pregunto sempre me contesta: "porque son cabaliños do demo", e eu, "pois se son do demo... mellor matalos, ou?", e entón ela respóndeme que precisamente por iso non se deben matar.

Polo pan baila o can, señor Caneiro

2011-10-24T18:18:00.004+02:00

Caneiro, o intelectual do novo réxime feijoniano, acudiu o domingo á rica paremioloxía castelá– "El refranero acostumbra a ser sabio"– como punto de partida dunha peza que debería quedar na historia do xornalismo como epítome do pseudoxénero da adulación: una cosa es predicar, y otra, dar trigo. Xa que morrer non morreu, logo o texto non cabe interpretalo como unha elexía, as evidentes hipérboles con que o autor sobrecarga o carro argumentativo das virtudes de Feijoo teñen outra finalidade que resumiremos acudindo á sabia paremioloxía galega: polo pan baila o can.

Segundo Caneiro, Feijoo I o austero puxo a luz e os taquígrafos no caos, adiantouse ao seu tempo, expulsou deste noso paraíso de boa gobernanza "las voces del derroche y el dispendio"; racionalizou o gasto farmacéutico (o do peche de servizos sanitarios ímolo obviar, pero tamén aforrou moito); pelexou "contra propios y ajenos, contra leyes improcedentes, cambios de palabra, giros y requiebros. Y gracias a todo ello, a día de hoy aún no hemos perdido el vocablo Galicia del banco donde los gallegos depositamos casi la mitad de nuestro ahorro", é dicir, case lle rompen as pernas para conseguir que Novacaixagalicia Bank teña este bonito e enxebre nome, que é o único que lle queda de galego (imos obviar, tamén, que a pobre xente que tiña algúns aforriños en inversións en Caixa Galicia perderon os cartos que inocentemente puxeron ao alcance deses abutres carroñeiros). Moi ben, mellor que sobre ca non que falte porque cando está seca a garganta, nin cría nin canta.

E aínda así, escandalízase Caneiro, aínda que non lle cabe na cabeza a ninguén que se puidese facer nada mellor nin máis ao caso..."no falta quien lo critique ominosamente". Verdadeiramente, nunca se viu outra, merecerían esas linguas vilipendiadioras unhas boas vareadas.

Enfín, debe ser moi estimulante para Feijoo ter quen lle levante o lacón (ou a paletilla) nos días duros de restos calcinados de todas e cada unha das promesas feitas no contrato e eu diría que, a quen tal empeño pon no labor, habería que premialo con algunha prebenda á súa altura, se cadra a mesma Consellería de Cultura. Estamos tan faltos de mentes tan preclaras e tan capaces de facer un discurso con algunha pretensión... de facer Historia!

Sentenza: como come a besta, dío a bosta, ou, en puritito castellano: como come el mulo, así caga el culo.

O home que desposou Galicia

2011-10-08T21:18:00.000+02:00

Velaí o está, Alberto Núñez Feijóo, nun dos momentos máis solemnes da súa vida: ofrecendo un contrato matrimonial a Galicia: "Por ti achaiarei montes, cruzarei mares procelosos, aforrarei... E o teu creto arround the world non terá límites coa miña Visa ouro plus ultra, ouh miña amada lamacenta e prostrada! Miña señora, vítima dunha sangría de Audis inconmensurábel".

O pobo admirou a disposición do pretendente: boa percha, un rapaz formal. A nai dubidaba, as nais son sabias, como todo o mundo sabe:

–Yo quería que se casara y me diera nietos... y va el y se le mete en la cabeza casarse con Galicia... y Galicia non me va a dar nietos, eso bien lo sé yo!

Feijóo erre que erre:

–Ouh, Galicia!

E Galicia aceptouno como esposo. Fíxose reconto dos votos e viuse que non ía haber lixo por iso, que por iso precisamente, puntualizou el, mesmo podía facer o que lle saíse dos fuciños. Fíxose reconto do dote que achegaba a noiva e comprobouse que era menos do agardado, pois fixéranse moitas obras de caridade e botárase a casa pola ventá por certos achegados dados ao luxo. Pero, ben mirado, aínda quedaba o mar e o vento, a terra e a auga dos ríos e fontes, bos solares edificábeis e... uns aforriños.

A familia e a chusma en xeral estaba orgullosa. Era, non guapo, pero planchón, parecía listo e cheo de ambicións. A prensa da corte sinalábao coma un novo príncipe. Nisto empezou a dar discursos e aí perdeu moito misterio e moito encanto: era un marido pouco cultivado e tosco, aínda que moi cheo de razón.

Case tres anos despois Galicia non empreñou, pero o seu rico dote está nas últimas: aforrouse nas caridades, si, pero dilapidouse en regalos e mercedes ofrecidos gratis et amore a catro impresentábeis enchedoiros, así rebenten todos!

Velaí o tedes: Alberto Núñez Feijóo, o home que despoxou Galicia.

Dúbidas razoadas

2011-10-08T18:43:00.000+02:00

Foto SW

Desde que descubrín que a tecnoloxía blogger me permitía saber cantas persoas visitaban o blog, cales eran as entradas máis populares e de onde viñan os visitantes non deixei de ter momentos de acuciante dúbida metafísica: quen son eu? Como me proxecto por medio do blog? Como chegan, os que chegan, aquí e que raio veñen buscando de, poñamos por caso, Korea?

Grazas á observación das estatísticas decátome de que teño un grupo de visitantes moi fieis que comparten afinidades blogueiras comigo. Representan o fluxo máis constante das visitas e, seguramente, como fago eu, son persoas que dan unha volta cando poden polo seu roteiro de blogs preferidos. Logo están os que chegan de casualidade buscando información por calquera asunto tratado máis ou menos directamente nas entradas e que veñen vía Google. Estes últimos, ás veces volven e deixan un ronsel que vai facendo a arañeira máis grande.

Pero logo están estas visitas que proceden de páxinas dos asuntos máis estravagantes, desde páxinas frikis a alugueres de fincas en algún lugar dos EEUU ou páxinas de contactos con belas rapazas ucraínas. Que ten que ver a miña Nubosidade con isto? Nada? Por que os post máis visitados desta semana son un que se titula "Chica de calendario" e "Mulleres de beizos pintados" escritos hai case sete anos? Acabará este cruce de información arrastrándome á zona B da bloguería? Debería cortarme máis á hora de elixir os títulos e as fotos?

A forza da marea pública e anónima dá medo.

DQS

2011-10-01T19:57:00.001+02:00

As impoñentes vacas frisonas dos meus avós tiñan nomes pretensiosos nos que, dalgún xeito, se deixaba claro tanto a categoría do animal seleccionado e garantizado pola granxa provincial como o orgullo de quen as posuía. Excelentes criadoras e leiteiras eran con respecto ás vacas autóctonas, tan boas labregas como pouco leiteiras e sen pai nin nai dignos de mención, unha sorte de aristocracia de ubres rebosantes como carteiras repletas de billetes de banco ou, mellor, tarxetas de crédito. As Duquesas brancas e negras do meu avó, varias xeracións, parían ben e daban ríos de leite, non chegaron a facer duque ao dono, pero grazas a elas a súa pequena explotación coñeceu anos de espléndido optimismo. Tiñan, iso si, con respecto ás suízas pardas ou ás do país un punto toleirón que nos desconcertaba a todos: rebrincaban cando as sacábamos a pacer, algunhas negábanse a lamber os puchos acabados de nacer e tanto a mirada desorbitada como os movementos da cabeza fungando e resoplando obrigaban a quitárlles de diante a cría antes que a matasen. Non, as Duquesas non eran coma as Pardas, nin as Gallardas ou Roxas, nas que te podías apoiar para que fincasen por ti costa arriba, as Duquesas esquifosas impoñían a súa caprichosa vontade para calquera cousa. O nome estaba ben posto, despois de todo.

Nestas cousas penso eu cando leo a invasión informativa acerca da outra Duquesa, a de Alba, auténtico icono da España aquela de touradas e peinetas, a vella España gandeira dos terratenientes e os mortos de fame. Xa vedes, eu pensando en vacas leiteiras coa testa abaixada e os cornos de repousa brazos para subir á casa, moi comodamente, desde os campós de Río Covo, eu pensando nunha corte de cinco vacas e tres, polo menos, duquesas.

O diálogo do cemiterio

2011-09-13T20:59:00.006+02:00

O que vou contar pareceravos fóra de lugar e de tempo, como un produto alleo a vós, a nós, a todo o que nos parece o normal funcionamento das cousas. Será porque non nos paramos a pensar en como funcionan as cousas ata que nos vemos envoltos por elas e o seu insoportábel prosaísmo. Lede o que vén a continuación e xulgade.

O vello cemiterio da miña parroquia estaba cinguido por unha altísima muralla barriguda de pedra que corría o risco de esborrelar e deixar ao aire e en total confusión os restos que contiña. Fíxose unha campaña para recoller fondos e amañala e o cura mandou recado de que cada un recollese o que lle pertencía (ou ao que pertencía).

Da miña casa foron a miña avoa e a miña nai: estaba claro a quen lle ía tocar... un labor tipicamente muller. Armadas de sachos e sacos arrincaron para o cemiterio o sábado dunha mañá de outono. Había moitos anos que non se enterraba alí: unha pequena campa cunha roseira de pitiminí na cabeceira que unha vez ao ano, por tódolos santos, se cubría de xabre branco da praia. A terra estaba branda e o traballo pronto deu froito.

Os ósos empezaron a clarear entre a terra removida e, de novo, voltos á escuridade dos sacos. Unha, dúas, tres... catro caliveras. Como? Catro, si. Pois debía de haber tres. A ver. Das catro a miña avoa colleu unha entre as mans, mirouna e dixo decidida:
–Ai, esta pequeniña é a do meu pai!
Eran idénticas, en tamaño e forma, a que falaba, co pelo recollido nun moño, e a que nada podía dicir.
–Pois logo, a do avó Antón, a da tía, a do teu pai e...
–Quen sabe?
–Será do teu irmán, o que mataron no 36.
–Non, el está na dos laghoeiros, que non nosa non se podía enterrar; había pouco que morrera o avó.
–Daquela?
–Apaña para o saco que o levamos todo.

As caliveras entrechocáronse alegremente ás costas da miña nai ao xuntar outra vez os seus destinos. Os mortos falan como poden.

Too much gallego, querida Julia Otero

2011-08-12T23:59:00.004+02:00

Alá polos anos setenta, cando meu pai tiña un carnet que aseguraba que se dedicaba ao espectáculo e a Deputación da Coruña lle pagaba unha nominiña en calidade de gaiteiro, alá, digo, cando Franco veraneaba en Meirás e o Ballet Gallego Rey de Viana saía na TVE en programas de varietés, preguntáronlle a un dos compañeiros do grupo, escollido como arquetipo de gaiteiro polo presentador, cal era o prato típico de Galicia que recomendaría aos televidentes de toda España.
–Hombre, pues... el pollo asado con patatas–dixo sen pestanexar.
O arco de gaiteiros mirouse entre si de esguello pero mantiveron perfectamente a compostura e os pompóns encarnados que coroaban as monteiras non se moveron do sitio.
–Pollo con patatas!!!!– berrou como sen dar creto a directora artística cando saían do plató– Pero hombre de Dios, como se le occurrió tal cosa? No pudo decir el lacón con grelos, el pulpo con cachelos, la emp... pollo con patatas!
–Si, señora, eu tamén pensei no lacón, pero pareceume moi bruto e non o dixen.

Corenta anos despois, algunhas concelleiras de cultura dalgunhas cidades galegas seguen engraxando os miolos co mesmo problema. Teremos amaño, querida Julia?

Lecer

2011-08-09T18:27:00.003+02:00

Foto SW

Que o premio sexan longas tardes de verán de sol e vento nordés. Que se levante e refulíe nas follas do libro prendidas cos meus ollos. Que me leve aos páramos do Yorkshire e me faga visitar as tortuosas paixóns de personaxes de cerna dura e de néboa, condenados a repetir ciclos de amor e odio máis alá da vida ou da morte.

Oración xacobea

2011-07-23T16:30:00.003+02:00

Santo da barba dourada
Santiago, meu patrón,
leva o códice ao seu sitio
por segredo de confesión.

O vintecinco é bo día
para a devolución:
nin políticos nin xuíz
pedirán explicación.

De noite, coa luz da lúa
ou guiándose cun fachón
pisadas moi velaíñas
movéndose baixo un faldón...

deben poñer o furtado
no seu propio almofadón,
logo, por carta lacrada,
pedir a todos perdón.

Botafumeiro imperioso
botaralles a beizón
ás pecadoras conciencias
libertas da desazón.

Vía nova

2011-07-17T12:25:00.002+02:00

Foto SW

Non rematei a viaxe, nin moito menos, pero cheguei a unha cidade importante e vou descargar a equipaxe uns días. Aproveitarei para facer unha análise minuciosa e liberarme, unha vez máis, de todo o inútil que fun acumulando por tantísimas razóns que xa non teñen importancia.

Pendentes quedan aínda moitas cousas que seguirei buscando, vía nova adiante, en canto recupere o alento e alixeire as pesadas valixas de paisaxes, lembranzas e signos xa descifrados.

Só o necesario

2011-07-13T13:23:00.002+02:00

Foto SW

Resume 400 folios nunha páxina. Saíuche páxina e media. Agora vólveo resumir en 200 palabras. Sobran 56. Ti verás de onde quitas, ti mellor ca ninguén.
De verdade levarías o móbil e as tarxetas de crédito ao deserto? É mellor que esquezas iso e collas a barra de labios e un espelliño, acórdate do que che digo. A encarnada, claro: a cor non pesa, pero levanta o ánimo.

Carta aberta ao conselleiro de educación

2011-06-17T18:49:00.006+02:00

Señor Vázquez

Deixemos de lado, se lle parece, os formalismos para o rexistro de entrada dos organismos públicos. Non hai moita necesidade deles nun blog e, agora que me veu a inspiración, espero poder expoñer claramente sen moito requilorio o caso que me ten a cabeza ocupada. Si, é a que pode ver á miña dereita, a que utilizo para os asunto graves.

Vostede non deixa de sorprenderme pola impresionante fluidez coa que manexa os tempos e as formas para aplicar o poder a machamartelo. Xa o fixo con indubidábel destreza no caso do chamado –habilmente– decreto de plurilingüismo, ao final de curso, colléndonos a todos nos exames finais. O caso é que a semana pasada, cando saía da última clase da mañá, dei de fuciños cunha das súas últimas e fluídas decisións, aínda en forma de rumor vociferante: desprazar ensinanzas duns centros a outros, barallar ao alumnado afectado pola supresión da súa praza escolar entre aulas doutros centros que teñan algunha cadeira libre, desviar sibilinamente aos alumnos "excedentes" cara ao ensino concertado e deixar ao profesorado "sobrante" nese limbo agrupado nas categorías "profesor suprimido" e "profesor desprazado". Non se garante a praza no ensino público para o alumnado afectado que xa a tiña. Tampouco se garante un novo destino definitivo para o profesorado suprimido e desprazado.

É hora de aclarar que eu traballo nun deses centros afectados desde este mesmo curso, grazas ao acceso a unha praza que a propia consellería ofertou no concurso de traslados ordinario 2009-2010. Convén, tamén, dicir que en ningún momento durante este curso tiven a impresión de que sobrase: con dezaoito horas de clase en grupos do primeiro ciclo de ESO sen desdobres, con toda a diversidade imaxinábel (adaptacións curriculares, alumnado estranxeiro ou moi desfavorecido socialmente), podo asegurarlle que non me aburrín en absoluto e que, aínda así, cheguei ao final de curso en plena forma física, mental e, déixeme engadir, emocional, o cal non é menos importante. De feito, estaba trazando estes días cos meus compañeiros o plan para o próximo curso cando recibimos, como un mazazo, a nova ocorrencia da consellería.

Pensará vostede que son unha impertinente por chamar "nova ocorrencia" a unha decisión tan trascendental que vai afectar a tantas persoas (rapaces, familias, profesores...). Dígame, se non o é, que sentido ten ofertar prazas no concurso de traslados que van ser inmediatamente canceladas. Dígame, tamén, que sentido ten facer unha enorme inversión nun novo pavillón deportivo que ao ano seguinte xa non vai ser utilizado. Eu a esta política chámolle política de desbaldimento dos recursos públicos, tanto materiais como humanos, por moito que nas súas notas de prensa aparezan como medidas de aforro.

Cando o escoito a vostede falar de excelencia educativa penso na redución brutal de prazas no ensino público, na masificación das aulas, na imposibilidade dun tratamento adecuado da diversidade do alumnado, na precarización do traballo do profesorado con praza definitiva, que pasará a unha situación de interinidade –permanente?–, e pregúntome quen pode tragar tantos sapos dunha soa vez nun só discurso.

De todo este pesadelo só podo salvar a reacción inmediata e indignada do alumnado do centro onde traballo. Eles foron os únicos que se decataron de que iamos todos nun mesmo barco á deriva e manifestárono contundentemente. O profesorado, de novo, a velas vir, sorprendido, enganado por directores e inspectores –pola administración– nun confuso baile de cifras de vacantes e excluídos que nos fan perder o tempo para decatármonos, ao final, de que maneira vergonzosa estamos sendo tratados.

Tome nota, señor, porque estamos indignados.

Sufocos

2011-06-12T19:28:00.006+02:00

Pintura de Susan Gofstein

Pero como ti, muller con nome e apelidos, te publicitas deste xeito? Como mostras pernas e brazos, pintalabios e sobrancellas sen depilar, como confesas ter gana de chorar de rabia, como, por, para que-que pouca lóxica, pouco dominio, pouca vergonza, ata os trapos de fregar mostras! Trapallada. Maneira de pensar confusa, atendendo a impulsos eléctricos: síndrome pre-menstrual, menstrual ou postmenstrual. Menopausia? É claro. Sentimento de culpa? Obviamente. Sufocada de tantas voces anónimas darredor. Derrotada por non poder xa representar o teu papel, bótate a un lado xa, muller, si, ti.

Pelouros

2011-06-06T18:46:00.003+02:00

Foto SW

Todos se parecen, aínda que desiguais en tamaño, forma e porcentaxe dos minerais que os constitúen: son pelouros. O tempo foinos desgastando e facendo romos os seus ángulos, limando as múltiples irregularidades coas que foron cuspidos desde o fondo da terra. Levantan muros toscos e pouco cohesionados pero infinitamente pesados.
Se nun arrebato de audacia pretendedes superalos tede moito coidado, pode arrolar un –son moi inestábeis– e detrás dese virán os demais dispostos a sepultarvos. Coidadiño onde poñedes os pés e as mans cando procedades ao asalto e cando esteades xa do outro lado, só daquela, intentade desestabilizalos con todo o que teñades a man: abride unha fenda ben grande que os faga esborrallar de vez.

Carme, Carme Chacón

2011-05-29T23:16:00.004+02:00

Así é como me gusta verte, Carme, unha nova Marianne dirixindo as tropas por terra, mar e aire, poñéndote diante deles co teu corpo proa, símbolo da socialdemocracia liberal dun país de carcundias. Quero esquecer a túa voz tremente do venres, as olleiras e a mirada perdida de onte e quixera tamén non ter oído nunca do teu mentor o seboso eloxio que celebraba o teu sacrificio polo ben del, do partido e, en definitiva, do Estado.

Teño hoxe a penosa certeza de que fuches, fomos enganadas, unha vez máis, Carme. Parecía que nos ían deixar entrar no seu xogo e aprendimos as regras, preparándonos para servir á causa; vestímonos ben e fomos ao salón de peiteado; entregámonos ilusionadas sen condicións, pero só faciamos falta para adornar a foto. A ambición, a independencia de criterio é duramente castigada nunha muller; a submisión e o sacrificio cotizan á alza. Onte a túa faciana sobrecolleunos, mater dolorosa. Deus pai diche que te fagas a un lado e non molestes moito agora que xa fixeron a icona.

Eu tamén teño gana de chorar de rabia.

Desazo

2011-05-22T20:12:00.003+02:00

Foto SW

Nunca tanto me custou ir votar coma hoxe. Barallei seriamente todas as opcións: abstención, voto en branco, voto nulo, voto ignominioso, voto desilusionado... e todas as posibilidades me parecían que esa non era a cuestión. Votase ou non votase, votase o que votase a cuestión é o sistema. Si, si, si, un sistema que nos pide encarecidamente que votemos para logo amordazarnos: "entregádenos o poder que xa logo nós veremos o que facemos". O caso é que eles tampouco teñen nin idea do que van facer, non hai máis ca ler os programas, nunha boa parte dos casos actúan improvisando e noutra (peor aínda) baixo algún tipo de presión. Un non se debería fiar e ten que darlles practicamente carta branca, patente de corso para catro anos. Loitar contra unha decisión política que che pode cambiar a vida é un acto heroico, só ao alcance de xente con boa saúde, posibilidades económicas e contactos... políticos e xudiciais.
Non tedes a sensación de que estamos alimentando pacificamente unha caste de impresentábeis sen facernos demasiadas preguntas?

Pichas bravas

2011-05-16T23:16:00.002+02:00

A vella e manoseada historia do señor poderoso (hai moitas maneiras de ser poderoso, algunhas verdadeiramente cutres) posto na picota por un escándalo sexual nunca pasa de moda.
De todos os casos célebres que saltaron aos medios ultimamente, por riba das evidentes diferencias, hai un punto en común: os implicados son uns pichas bravas.
Os pichas bravas non son, como se ten dito, "homes aos que lles gusten moito as mulleres". Non. Os pichas bravas son simplemente uns aproveitados moi pagados de si mesmos. E o que normalmente pasa é que os aproveitados máis cedo ou máis tarde acaban atopando alguén que lles toma perfectamente as medidas e, dun xeito ou doutro, toman a revancha. Xustiza poética: eu sempre admirei aos que se enfrontaban aos abusóns.

Non podo dicir que me sorprenda a historia do ex-candidato in pectore DSK e a camareira, como tampouco a inmediata sospeita de complot que se barallou, como fai eco Cabaret Voltaire. Sei tan pouco destas argalladas que todo me parece posíbel, mesmo vexo moi factíbel unha cousa e maila outra xuntas. A cousa promete un culebrón dos bos con análise de ADN nas persoas implicadas e nas súas roupas.
Aínda existirá aquel vestido de Mónica Lewinsky que nunca foi á lavandería? Non quero imaxinar a clase de flora e fauna que alimentaría todos estes anos.
Enfín, miñas queridas e meus queridos, é triste pensar que poden vir as revolucións que se queiran pero a estreita relación entre sexo e poder seguirá aí inalterábel.

Escoita, Michelle...

2011-05-07T16:01:00.004+02:00

Ti sabes que agora ou nunca, non ía ser coma quen di "se ten barba San Antón e se non a Purísima Conceución" non, eu non podía permitirme desaproveitar esta ocasión para cuspirlles a todos á cara que para americano eu, eu, medio negro e medio branco. Eu que levo un nome oriental que fai que se confundan os xornalistas en quen a vítima e quen o vitimario desta vez. EU son o que elixistes e Eu son todos e cada un de vós desde que vos xurei aquel día frío, icluída ti, miña rula, de luvas e zapato verde da miña man por aquela avenida triunfal xeada.

Michelle, tan seguro como estaba e estou que había que facelo como e cando se fixo, e non podo esquecer aquelas imaxes tinguidas de sangue. O sangue é unha cousa pegañenta. É doce e salgada á vez, eu non me explico. Pesadamente líquido, o sangue convértese en tremelicantes callóns en poucos minutos, que cousa, fúndese nunha película irisiada coa pel das mans de quen ousa tocala. Non a cheguei a tocar e aínda así cheguei a ulila, a lambela. Aquel ollo derramado, Michelle, aquel ollo que eu non vin e que non me viu, dígoche que non son quen de sacalo da cabeza. Eu miraba a Hilaria nese momento. Confiaba en que ela ía manterse rexa. Procuraba na súa cara unha axuda para manterme alí e ser quen de mirar. De repente tamén ela se contraeu nunha arcada e tapou a boca. Logo dixo que tiña tos e que era alérxica. A verdade é que ela vomitou e eu pechei os ollos.

Como mostrarvos o que eu non quixen ver? Non somos salvaxes, non comemos as vísceras dos inimigos nin nos refregamos co seu sangue pegañento. Non é necesario. Somos civilizados e isto non foi máis que volver a poñer no sitio o que estaba desconxuntado, out of joint, Michelle, coma no Hamlet.

Xosé Carlos Caneiro caga rosas

2011-05-03T19:10:00.007+02:00

Meterse con Xosé Carlos Caneiro vén sendo na bloguería galega tan tópico como foi en tempos facer leña de María Balteira mediante todos os artificios posíbeis da retórica medieval. Por agora funme safando, pero hoxe non o puiden evitar e apunteime á romería anticaneirista. Picade aí e xulgade se teño razóns.

Se habitualmente Caneiro na súa columna da Voz non se fai rogar con toda canta cursilada lle pasa pola cabeza, hoxe parece unha parodia de si mesmo. "Poema de amor" está escrito por un Caneiro hiperbólico, desatado, impúdico, empezando pola reserva inicial da dama ("Columna para enviar a (...) Miña lúa, miña flor, meu vento. ") e rematando por "Chove cando te vas. Pero, no regreso, ábrense todos os ceos para de par en par rir".

Sosteño que estamos diante dun malabarista de tópicos sobados que ve (será consciente?) como lle cae unha maza detrás da outra producindo algo semellante a un cataclismo. Se todas as inflamadas aseveracións son de pé de banco, e que lindas ensartadas nun colar!, o remate non pode ser máis explícito: "Quérote máis cada día que pasa. Por ti existo."

Estou absolutamente impresionada, podedesme crer. Vou facer unha tortilla de xeranios, chau!

Gran reserva de sonora poesía

2011-05-02T15:54:00.005+02:00

As cousas acontecen, os poemas recítanse, os transeuntes pasan, os viños frouxos bébense no ano, pero ás veces as cousas quedan en suspenso, os poemas grávanse, os transeuntes deteñen o paso e os viños gárdanse e mímanse ata que chega o momento.

Das frescas adegas de Radio Fene xorde vinte e sete anos despois a voz de Pereiro recitando os seus poemas. Escoitade e non vos poñades mitolóxicos, que xa chega con el.

http://www.radiofusion.eu/manager.php?p=FichaNova&ID=10211

http://www.radiofusion.eu/manager.php?p=FichaNova&ID=10216

Realismo moderado

2011-04-30T19:26:00.008+02:00

Foto, moderadamente realista, de Xebe d´Afrei

Moitas veces pasa, a min pásame demasiadas veces, que estou lendo un conto ou unha novela e danme ganas de coller ao narrador polas lapelas e berrarlle: "déixame pensar, maldito, ou pensas que son parva!!!".

O exceso de detalles sobrecarga a nave narrativa e desequilíbraa, pero o exceso de explicacións lévaa a un naufraxio seguro. O narrador debería abrir as portas do seu castelo só no momento preciso e permitir que os lectores sintan antes a imperiosa necesidade de saber que hai detrás delas, creen as súas imaxes, xoguen e fagan as súas apostas. Daquela si, daquela é o momento de deixarlles ver por unha fenda calquera imaxe equívoca, escoitar un son inclasificábel, manipulalos, na medida en que se deixen, de todas as formas posíbeis. Pero a maioría non teñen paciencia, sutileza nin moitas ganas de xogar, ai!, e, temerosos de que os lectores se desanimen e teñan que pensar, prefiren abouxarnos con ruído innecesario.

Realismo moderado. O concepto atopeino na páxina 12 da novela de J. M. Coetzee Elizabeth Costello:

"Suministra los detalles y deja que los significados emerjan por sí mismos. Un procedimiento del que fue pionero Daniel Defoe. Robinson Crusoe, náufrago en una playa, mira a su alrededor en busca de sus compañeros de barco. Pero no hay nadie. "Nunca los volví a ver, ni vi otro rastro de ellos –dice– que tres de sus sombreros, una gorra y dos zapatos desparejados". Dos zapatos desparejados. Al estar desparejados los zapatos dejan de ser calzado y se convierten en pruebas de la muerte, arrancados de los pies de los ahogados por los mares espumeantes y arrojados a la orilla. Nada de grandes palabras, nada de desesperación, simplemente sombreros, gorras y zapatos".

Coetzee, J.M., Elizabeth Costello, Ed. Mondadori

Olga Novo: poeta salvaxe

2011-04-28T19:13:00.004+02:00

Olga Novo, espeluxada polo aire do mar, nunha foto de Xerais

Coñecín onte á poeta Olga Novo nun dos actos programados na Semana de Poesía Salvaxe de Ferrol. Malia a súa presencia delicada, as falas suaves, a total ausencia de afectación, adivíñase un lume interior moi difícil de disimular. Ah, claro, debe ser por iso!

Olga Novo recitando á entrada do Mercado da Magdalena esta mañá era unha rapsoda que nos conducía polas súas mitoloxías con voz profunda –nunca bronca, aínda que sabe ladrar– e o trafego do lugar quedaba por un intre suspendido. Eu sentino porque estaba alí seguíndolle o rastro: carriños da compra que se deteñen, mandís que se remangan, oídos que prestan atención. A voz de Olga misturada con verzas e xurelos.

Ceibar á poesía das gaiolas, que gran idea!

Toxo arnal

2011-04-24T11:49:00.002+02:00

Foto Xebe d´Afrei

Meu toxiño arnal

Noto que a auga abondosa destes días inchou de zume verde as túas poutas afiadas. Mírote e imaxino o rápido proceso químico co que te alimentas. Probo a tocarte a advirto a tenrura que se foi apoderando de ti. Con todo, procuro que o roce sexa superficial e a caricia no se convirta en rabuñazo. Sei moi ben quen es ti, a estas alturas, e non quero levar un desengano.

Déixame que me recree na túa beleza: xenos tenros que nunhas semanas serán púas, verde luminoso que a seca e o vento nordés apagarán de contado, maíñas montesías que estarrican os dedos en todas as direccións.

Ai, toxiño, lembras cando nos coñecimos? Eu nunca chegara tan lonxe e a primeira vista parecíchesme un toxo coma os demais. Nin me preocupei demasiado en afastarme de ti. Pasei rozándote e dunha cruel dentellada lanzáchesme o primeiro aviso. Eras duro, eras poderoso e implacábel, trabaches na miña carne con saña e o meu sangue parecía compracerte. Aínda teño as marcas.

Agora xogo contigo. Aproveitando a debilidade primaveral dos teus novos gromos acércoche un dedo, presiono suavemente contra os máis recentes dos teus pinchos e divírtome comprobando que non poden ferirme, que dobran antes de poderen rachar a pel. Domestícote así, con estas caricias burlonas e fago plans para convidarte ao meu xardín, a un espazo rocalla onde lucirías ben cando entres en flor.

Que me dis?

Fin de etapa

2011-04-09T18:50:00.003+02:00

Foto SW

Estou chegando, si, si, non hai perda xa: despois deses piñeiros queimados e deses outeiros medianos está a montaña á que me propuxen subir hai dous anos. Vexo o cume perfectamente debuxado nas cores da tardiña. Agárdame e eu vou.

Non podo evitar mirar polo espello retrovisor todo o camiño que deixei atrás, o pedregal do que partín –un autodespido e a perspectiva de dous anos no paro –os prados húmidos recachados de flores lilas e brancas e amarelas que atravesei –moitas lecturas, moito remexerme no asento, moitos parágrafos fallidos, moitas ideas sen forma. E vós comigo, vell@s coñecid@s amig@s deste blog, fostes apañando o resultado desta viaxe intelectual que acabou nuns cantos post e nunha tese.

E agora xa, véndome tan preto do obxectivo, superados todos os perigos, esquecidos os medos, sinto, como senten todos os viaxeiros despois de que se pon o sol, que o ritmo baixa e cómpre buscar un aconchego para a noite.

La vie en rose postnuclear

2011-03-29T09:21:00.003+02:00

Foto SW

E por que non?
Sábelo moi ben, non te fagas a parva!

Mazá + Z, mazá + Z, mazá + zeta...

2011-03-17T19:13:00.006+01:00

Mentres deixaba o último post-relato en standby estábase armando unha boa.
Mentres pensaba seriamente, no camiño de ida e volta á casa, como ía resolver eu, que nunca nunha tal me vin, o asunto da declaración policial da protagonista, estaban pasando cousas terríbeis.
Mentres me preguntaba se non sería mellor rematar o relato coa protagonista colgada no loureiro observando un cadáver que lle é totalmente indiferente, pero aínda así imponlle respecto e desexaría que non estivese alí, as cousas terríbeis complicábanse tremendamente.

Que traballiño nos custa recoñecer que, no mundo real, non hai marcha atrás.

O paseo

2011-03-07T10:20:00.004+01:00

Foto Xebe d´Afrei

Era un carreiro case escondido á dereita da senda principal. Debía andar a modo cun pé despois do outro e tendo conta de non esbarrelar. O último temporal deitara algunas árbores que o aguantaban e deixara treitos no aire. Fose como for, pagaba moito a pena perderse por el e buscar acougo na soidade dos seus recunchos. Sobre todo aquela tarde.

A marea estaba subindo e choupaba docemente contra as penedas. Que delicia, alí colgada nun loureiro abstraída nos efectos do sol e as sombras da tardiña na auga da ría...

Un ruxe ruxe de pasos que se deteñen de repente, logo o bater alporizado doutros. Non ve ninguén, queda sen respiración e concéntrase nos sons que a rodean: a auga nas penedas, unha brisa nas follas resecas, a voz dun home maldicindo. É difícil baixar ao acantilado para agacharse desde onde está, pero máis difícil saír de alí sen facer ruído coas follas. Escoita os pasos apresurados e a respiración sen folgos. Maldita sexa! Foise meter no ollo dun furacán. O medo faina agachar como pode polo loureiro e disimularse nunha galla. Os pasos acércanse decididos: é un home e sóalle a súa cara. Busca. Volve para atrás. Parece nervoso. Para e senta mirando o mar. Pasan dez minutos, saca o móbil e fai unha chamada. Espera impaciente co teléfono pegado á orella. Algo se move máis adiante. El mete o teléfono no peto e bótase a correr. Á do loureiro dórmeselle unha perna, está a punto de saír en escena cando a serea dun coche no camiño principal a detén. O home queda petrificado moi cerca dela. Agora si que lle ve perfectamente a cara: é o que se pon á porta do supermercado polas mañás. Séntese pechar as portas do coche. O home mira a un lado e a outro e bótase ao acantilado. Esvara e despénase, o seu corpo queda tendido debaixo do loureiro.

A testemuña involuntaria está aterrorizada. Os gardas civís chegan e ela non é quen de dar un chío: ten os pés entalados, as mans case non as sente e o corpo tremelle sen poder controlalo. O tremor fai que un dos gardas levante os ollos. Axúdanlle a baixar e ela sinala o corpo. Case non sabe como dicir que hai alguén máis, que debería haber alguén agachado na fraga, alguén que estaba sendo perseguido, alguén que dera a alerta?

Non, a alerta deuna un home que estaba a pasear e presenciou unha forte discusión entre un home e unha muller, seguida dunha carreira. eles estaban patrullando cerca e foran rapidamente. Non era ela a muller? Que facía alí soa? Terá que declarar.

Tradución

2011-03-05T16:28:00.005+01:00

Foto Xebe d´Afrei

Ás veces as metáforas aparécenche na soleira da porta dun xeito tan evidente que non hai maneira de desfacerse delas: as patiñas tesas, a plumaxe encetada, a fría levidade.

No capítulo de onte, Jean-Luc Picard e a súa tripulación non eran quen de entenderse cunha etnia humanoide que falaba en metáforas, "falaba por voltas", como se dicía antes. "Temos un programa no ordenador para traducir milleiros de linguas alieníxenas, pero non nos vale de nada", laiábase a conselleira Troi, "eles parecen falar en sentido figurado e, para entendelos, teriamos que sabelo todo acerca da súa historia, da súa literatura, das súas crenzas... semella unha tarefa imposíbel".

Ao capitán da nave alieníxena ocorréuselle poñer ao capitán Picard en contexto e, non esperabamos menos dun shakespeariano, reaccionou e entendeu. O máis fermoso do capítulo foi que, precisamente cando Jean-Luc se comunicaba fermosamente con metáforas co seu raptor-anfitrión, este tivo que morrer. Estaba no guión, pero fíxoo cun sorriso nos beizos.

O paporrubio morreu antes de que puidese traducir o seu fraseo musical de polas mañás.
Estaba a piques.

O silencio

2011-02-16T19:44:00.003+01:00

Hoxe tivemos unha mañá dura: preitos sen resolver, chispas que prendían lume, berros, saídas airadas... De repente un xesto definitivo asolagou a penúltima clase en silencio.

Os "animadores" calaron desconcertados perante o baleiro inesperado. As cabezas xuntáronse de dúas en dúas e nun bisbeo contido resolvían os enigmas do texto. Só ela, que seguía debuxando unha gran cara de boneco con trazas de manga na libreta, levantou os ollos do papel, buscou os meus e preguntou moi comedida cal era a miña música preferida.

Sorrín, non ía sorrir!, diante dunha pregunta tan atinada e díxenlle moi intimamente:

–O silencio.

Pensando, pensando...

2011-01-26T20:12:00.003+01:00

Tranquilos tod@s, non dei cabo de min (aínda)... Por fortuna empecei comendo as uñas, fixéronme mal e xa non seguín. Foron pasando os días e alimenteime deles –exclusivamente de días, prométoo– e axiña uns pensamentos foron presa dos seguintes, e dos que viñeron despois e, a continuación daqueles, outros e outros máis. Un mes pensando, podédesmo crer, e rematei o que traía entre mans, medio enterrada na bibliografía. Practicamente rematei, quero dicir, "practicamente" porque os traballos de pensar nunca se rematan con todas as letras.

Pero agora que o penso, que vos vou contar eu que non saibades xa? Pobre de min! E aínda que puidera facelo, como dixo Ela, sen "regras nin gramática de ningunha clase" habíavos de rinchar nos oídos. Empezando por aí... e seguindo por aquí.

Cabeza pensante

2010-12-27T13:38:00.005+01:00

Ultimamente teño escrito pouco e, sen querelo, algunhas entradas saíronme inquietantes. É difícil decatarse do pouco control que unha ten sobre o que escribe, ou mellor, sobre o que os outros van ler no que unha escribe. Por iso non vén mal, de cando en cando, facer metaescritura.

Isto é un blog no que se vai anotando un certo transcorrer vital. Eu conto cousas dalgún xeito experimentadas, mais non ao pé da letra, ou case nunca ao pé da letra. Quero difuminar na miña nubosidade os datos concretos que me empuxan a un estado de consciencia, de coñecemento do eu no mundo e, ao revés, do que me fai o mundo.

Estes meses do último tramo do ano foron ricos en experiencias que vou pouco a pouco dixerindo: antes de contalas teño que fagocitar a circunstancia, a anécdota, transformala en nutrientes para asimilala e convertila en células propias.

Véxome como unha devoradora da miña vida.

Esperanza

2010-12-19T11:06:00.003+01:00

Con este título e esta imaxe case sobra o que vai vir. Deixar na sombra do misterio todo o contexto que me levou a elexir un e outra multiplicaría a forza conxunta que se prestan. A esperanza é unha pequena regandixa deixada adrede nun muro pétreo, só a apertura imprescindíbel para ver desde dentro sen ser adiviñado desde fóra no escuro. Eu sei o que hai dentro e as armas que teño para defendelo, mentres que os de fóra só poden imaxinar sen moitas, ou sen ningunhas, garantías o que hai de verdade.

Só vou dicir dúas cousas máis:

–O ventanuxo, aínda que estreito, non pode ser confundido cun accidente involuntario, unha fenda regañada a causa da mala calidade, ou a antigüidade, do muro nin unha casualidade da natureza.

–Está orientado ao sur, de xeito que o seu pequeno tamaño sexa compensado pola potencia do sol que recolle.

E así, preparada, eu espero.

Jean-Luc Picard... engage!

2010-11-29T16:15:00.003+01:00

Jean-Luc Picard era o meu capitán favorito ata que se cruzou no meu camiño a capitana Janeway. En ambos os dous personaxes de ficción, como tamén adoita pasar nos personaxes da vida real, as súas máis valiosas virtudes son tamén os seus máis lamentábeis defectos. No caso de Jean-Luc a frialdade da súa mente, moi útil para afrontar os retos do liderato, é moitas veces un obstáculo para solucionar problemas. Jean-Luc, falando claro, é un castrado emocional que se prohibe a si mesmo investigar parte das súas ricas facetas humanas. É por iso que necesita ao seu lado de maneira case permanente unha telépata, a tenente Troy, que complementa a súa total inutilidade en certas funcións cerebrais como a intuición ou a empatía. Será tamén por iso que é un lector obsesivo de Shakespeare. E se cadra tamén que, nun mundo que xa superou ese rollo malo dos nacionalismos, Jean-Luc é inequivocamente francés, defensor apaixonado da excepcionalidade cultural, cultivado bon vivant deses que dubidan seriamente se pedir matrimonio a unha muller cando teñen a Tour Eiffel de fondo de pantalla ou entregarse en corpo e alma á Flota Interestelar?
En tout cas... un momento de debilidade teno calquera.

Capitana Kathryn Janeway

2010-11-23T23:55:00.005+01:00

Capitana Janeway dirixe cun estilo moi peculiar a nave de exploración Voyager, perdida nos labirintos espaciais, xa non do cadrante Alfa, senón do Delta. Lonxe, ben lonxe da casa á que non renuncia a volver de xeito ningún. . . porque, aínda que ás veces as cousas parece que se torzan definitivamente, ela sabe que da súa fe e determinación depende o ánimo de todos.

A Capitana é quen, no lonxe espazo-temporal, debe manter acesa a luz dos principios éticos humanistas que rexen as normas da Flota Interestelar e faino da única maneira posíbel: adaptándoos a cada circunstancia. Que gran lección de relativismo (flexibilidade) e de supervivencia (xamais baixar a garda).

A soidade visita ás veces á Capitana Janeway, pois, no fondo, unha capitana non pode compartir o peso da responsabilidade con máis ninguén, por moi bos colaboradores cercanos que teña, que os ten. Kathryn Janeway busca a soidade neses momentos de remorso polos mortos que vai deixando atrás e de dúbida pola incerteza do prometido, e entón, coma o bardo, abandónase á melancolía.

Era inevitábel, no deseño dunha figura feminina tan poderosa, que se fixera alusión á súa capacidade de dar vida. A capitana non se pode permitir a reprodución biolóxica, tendo como ten tanta xente ao seu cargo, nin outorgar a súa confianza nin o seu corpo sen perder autoridade. Non pode e non o fai, mais tampouco pode evitar que a súa voz abrande cando ve un neniño de calquera especie, e a súa intelixencia emita destellos cando albisca un "home" á súa altura. Porén, non dubida en outorgar vida "humana" a criaturas que non foron concebidas para gozala, como o holograma Doutor, ou ás que lles foi arrebatada, como a (ci)borg Seven of Nine e convertirse, como sen querelo, na gran nai de todos.

E ti, para quen escribes?

2010-11-22T17:24:00.002+01:00

Hai uns meses chamáronme á casa para facerme unha entrevista en calidade blogueira. Sorprendeume tanto que preguntei á miña vez como diaños deran comigo nesta enmarañada rede. A xornalista de voz cristalina respondeume que non podía reproducir exactamente a cadea, pero que fora a través doutro blog que tiña este enlazado. Tampouco era tan raro; eu visito blogs e deixo comentarios e con eles, inevitabelmente, tarxetas de visita.

Contra o final da entrevista había unha serie de preguntas sobre as estatísticas do blog: número de visitas, número de entradas ao mes, etc. Canta xente entra neste blog? Cantos paran a ler ou simplemente miran os "santos"? Cantos volven? Nin idea, non tiña nin teño reconto de ningún tipo. Pero sodes sempre os mesmos, non o neguedes. Algúns co seu nick de toda a vida, outros co da temporada, tamén os que xogan ao anonimato, aínda que eu ben saiba quen veñen sendo, e, por suposto, os que levan o DNI nos dentes se fai falta. As miñas lectoras e os meus lectores non sodes unha multitude, podo aseguralo sen ver ningún tipo de contador de visitas, pero si un grupiño bastante definido e perseverante.

Nunca pensei que a arroutada que me deu hai xa cinco anos me fose durar tanto, malia as subidas e baixadas en cantidade e calidade dos post, nin moito menos que fose quen de engaiolar un(@)s lector@s coma vós, antes lectores ca amigos, aínda que algúns acabastelo sendo tamén.
Seguireino intentando.

Azul

2010-11-19T12:00:00.004+01:00

Unha borrasca tropezou nalgún guicho desta terra accidentada e o resultado son días grises entre cortinas de auga.
Un día típico de novembro, digo eu.
Non. Ti dis que non, que os días de novembro teñen a luz dourada dos paseos entre follas que fan crnch, crnch.
Pero tamén están os días en que o suroeste campa ás súas anchas e levanta tellados e arrinca araucarias. Estamos onde estamos, non o esquezas, e aí ao lado está o atlántico.
Ti pecha os ollos e pensa en novembro, insistes cando paramos nun semáforo. Que ves?
Se me mandas pechar os ollos só vexo azul e, detrás, outra borrasca.
Contigo non hai maneira.

O conflito lingüístico explicado aos nenos

2010-11-01T20:31:00.002+01:00

Contexto: Serán do domingo, pequena reunión familiar arredor dun programa da TVG sobre o marabilloso e entrañábel mundo dos animais domésticos. O reto hoxe é converter uns cans calquera, sen oficio nin beneficio, en útiles cans-pastores. Estamos nuns campeiros de Boimorto con moito movemento: hai cans, donos dos cans, unha ducia de ovellas e un adestrador que dirixe a escena.

ADESTRADOR: Ti colles o can e fas así, así e andando, de acordo?
DONO DO CAN: Si perooo... ao can fálolle en castelán ou en galego?
CAN: What?

A febre do ouro

2010-10-29T16:39:00.004+02:00

... e viu unha moura asollando ouro cabo da súa peneda e brillaba tanto que quedou como cego, parcialmente cego con visión caleidoscópica do ollo esquerdo, e escoitou a voz dela dicindo algo así como "ven, ven" pero moi suave, entrándolle nos oídos misturado co vento e o frus das follas, e logo se quería algo de ouro mentres estendía os seus brazos oferentes e se prefería levalo aos puñados ou aos ferrados.
–Aos ferrados! –que pregunta, todo o mundo sabía que nun ferrado caben moitos puñados– Aos ferrados! –repetiu, por se non o oíra ben coa refuliada que lle levantou os cabelos.
–Pois logo vai buscalo –e sorruille maliciosa, aínda que el daquela entendeu que un rapaz tan listo e afouto, por riba do ouro, aínda había merecer outro galano daquela mouriña tan xeitosa.
E foi correndo coma un lóstrego e volveu sen folgos co corazón a rebentar para ver o sitio, meu pobre, coa herba amansada e baleiro, sen ouro nin moura nin can a lle ladrar. Co sol nas costas pechou os ollos e entendeu, agora ben claro, o sorriso da moura.

Vergonza me había dar

2010-10-23T19:58:00.003+02:00

Vergonza me había dar tender a roupa á vista da xente, neste balcón hiperreal, coma nos barrios pobres de antes dos patios interiores, exposta a propia miseria a todas as miradas e censuras do mundo.

Vergonza me había dar e non ma dá. Xa non ma dá porque penso que podo facer literatura do trapo de limpar cristais, ocasionalmente trapo de secar culleres, antes manga de camisa de diario, despois de descender do sancta sanctorum das prendas con dereito a percha no armario.

Vergonza me había dar, malia omitir as bragas. Por favor, non sei facer literatura con elas.

Iso é, estou segura, porque non me poño en serio.

(Re) Tomando posición (sen toma de posesión)

2010-10-18T16:44:00.005+02:00

Desde que o outro día intentei explicar nunha aula que a gravidade era aquela forza magnética que, desde o centro mesmo da Terra, nos mantiña cos pés no chan non volvín a levantar voo.

Comprendino despois de intentalo sen éxito máis de unha e dúas veces, seguindo o procedemento tal e como detallei nun post anterior: concentrarse, inspirar profundamente e ... elevarse. Cheguei a imaxinar a cara de pastoriños que lles quedaría aos alumnos e ás alumnas perante o prodixio da profesora voadora. Pero nin co meu máis encendido desexo nin coa miña máis acuciante necesidade era xa posíbel. A lei, deixárao ben claro, non admite excepcións.

Rematou, pois, a miña navegación arround de moi même. Nunca vou esquecer que cheguei a voar e que me era tan doado como apañar as mazás que van caendo da maciñeira. Adeus, don marabilloso, luz que me envolvías, regreso ao meu lugar noutro lugar, ás miñas rotinas, xa nunca máis as mesmas, ás miñas armas ben puídas, nas que non permitín o óxido nin a decadencia neste tempo que só pasou dentro de min.

Et bien, meus non moi estimados superiores de Recursos Humanos da Consellería de Educación, eu cumprín a miña parte, espero agora que vostedes cumpran a súa, como xa deberían ter feito, e, ao recibo da presente ordenen por fin os seus papeis e
a) Envíen a miña toma de posesión.
b) Paguen ao remate do mes.

Atentamente

Suroeste

Folga dicir...

2010-09-29T16:56:00.010+02:00

...que iría á folga se estivese traballando, pero como aínda non, o meu foi outra cousa. E vouno contar, porque á manifestación si que fun...
...e cheguei case en tempo de ver unha gran columna humana ocupando a Estrada de Castela ferrolá
as masas axitaban bandeiras vermellas e coreaban con moi poucas ansias consignas que non tiñan ritmo e a duras penas rimaban en asoante...
"pero é fermoso", malia todo, era fermoso, e inchei o peito revolucionando o o meu propio corazón...
..."son unha ovella descarriada", pensei, "abandonei o meu sindicato, logo de comprobar que o meu sindicato me abandonara soíña no monte inzado de alimañas carnívoras, a quen me vou acoller agora?"
Desfilaban bandeiras da UUU e de KKOO e eu ía indo polos laterais pegando chimpos cada vez que estoupaba un petardo.
"Non te preocupes, non te preocupes que che imos buscar á Unión Xudaica", dixo alguén, e fíxome rir, porque o humor nunca se perde, disque.

"Eu só teño claro que non vou cos cabrós da GGG"

"pois imos cos da CNT"

"pois veña!"

e fomos buscalos ao seu local de Esteiro, pero cando chegamos xa saíran e alí en frente saen os da GGG tamén (media hora despois cós da UUU-KKOO, coidado!)

eu escapándolles aos da GGG

"estás obsesionada, Suroeste!"

queé tráfico manifestatorio!

Dúas manifestacións nutridísimas, mais a da CNT, que aínda non encontraramos, e que debían serrrrr...

Total

que atopamos aos da CNT: oito persoas con dúas bandeiriñas vermellas e negras dúas cores que, xuntas, impoñen moito

e achegámonos a eles e observámolos

eles tamén observaban nunha intersección como ía pasando a manifa dos UUU-KKOO
Que facían

AHHH!!! agardan á cola para metérense eles sen perder a súa identidade: a identidade avant de toute chose.

A manifa chegou ao seu final e os da CNT miráronse uns a outros e deron media volta
Fóronse sen máis historia

Nisto tomei a iniciativa dunha vez, hoxtia, e unímonos nós ao final da manifa coas ovellas desperdigadas
"Viva a folga xeral e acabouse!"

Cando volviamos para a casa dous rapaces achegáronse a darnos unhas octavillas. Eran da CNT

"E vós? Que facedes? Ao final non fostes á manifa, por que?", eu pedindo explicacións.

"EHhh, si, bueno, algúns querían e outros non, así que uns foron e outros quedamos repartindo papeis"

"Pois que saibades que perdestes catro adeptos"

"Ehhhh....

....bueno, pero pegáronnos unhas hostias a unha compañeira e mais a min. Mira, mira!"
E arremangouse e ensinounos unhas rozadoras nos pulsos.
"Valla unha cousa pola outra, ou non?"

"Si home si, vaia home vaia. Estámosche bos".

A las barricadas?

Nanina Santos segue a poñer picas en Flandres

2010-09-26T12:07:00.003+02:00

Nanina Santos en Ames Radio 24/09/2010

O venres pasado fun a Radio Ames a entrevistar a Nanina Santos. Parafraseando a nosa conversación, non me pareceu an absoluto "amargada, histérica, fea nin culibaja", cualificativos disuasorios cos que se intentaba denigrar ás feministas de hai unhas décadas que ameazaban con romper o sistema sexo-xénero que tan ben lles funcionaba a algúns. Enfín, confeso que non hai moitos días que me dedicaron unha serie de adxectivos bastante similares (algo pouco feminino faría ou diría eu!) e non fai falta dicir que aínda hai quen non ten vergonza en botar man de estereotipos semellantes desde os medios de comunicación.
Da conversa quixera resaltar que, ademais de facer un repaso pola transición desde o feminismo, Nanina aproveitou para colocar un par de picas máis no territorio cenagoso de dous temas clave da axenda feminista: a violencia contra as mulleres e a prostitución, defendendo puntos de vista nun e noutro tema moi polémicos.
Escoitade a entrevista e non deixedes de botarlle unha ollada á revista de pensamento feminista Andaina, da que é co-fundadora e redactora desde 1983.

Academia de pavos reais (criterios de selección)

2010-09-15T22:59:00.004+02:00

1. Ser recomendado por un pavo imperial

2. Contar co recoñecemento e recomendación de, polo menos, catro pavos reais.

3. Rirlles as grazas aos da asemblea pavera con todos os dentes, polo menos durante o periodo de observación.

4. Denigrar ás outras especies ou pavos ordinarios.

5. Coidar a plumaxe con primor e exhibila á menor provocación ou adulación.

6. Inchar o peito ao mesmo tempo que se inicia o despregue plumáceo.

7. Saber fuxir emitindo sons guturais en caso de que as cousas se poñan feas e haxa que disolver inesperadamente a Academia.

Xacobeo kitch

2010-08-28T12:05:00.013+02:00

Cando Umberto Eco intenta explicar na súa Historia da fealdade o que é o "kitch" e o que é o "camp" non pode evitar facer referencia ás clases sociais, xa non só determinadas polas condicións económicas ou educativas senón de puro sentido estético (a experiencia estética escapa ao nivel académico). A maioría das veces, o colmo do mal gusto non é por causa da pobreza, senón máis ben consecuencia da riqueza brutal que se quere exhibir en obxectos de excesivo valor económico, esas cousas caras –e perfectamente prescindíbeis– de gusto rechamante. O colmo do kitch poderían ser tanto as mansións de rosa Porriño estilo pazo, co cruceiro sen encrucelada incluído, circundadas de bloque e balaústres, coma os regalos finísimos da trama Gürtel–na miña memoria aqueles reloxios hiperbólicos do conselleiro Costa– aos políticos que lles facilitaban os negocios.

Estes días pasados tiven, xunto coa miña familia, unha experiencia estética verdadeiramente impactante, e dígoo sen asomo de sarcasmo. Como é ben sabido, o que un ten diante dos fuciños todos os días non o ve sequera, pero nada máis poñer o pé fóra da casa estase máis predisposto a a percibir o estraño mundo que entre todos construímos. Así pois, antes de que rematasen os días de descanso oficial, saímos da casa sen destino determinado e sen reservas de ningún tipo, como quen di, á aventura e moi dispostos á interacción estética coas novidades da zona a explorar. Ás nove da noite estabamos nunha vila galega mediana buscando aloxamento e este apareceu, ao segundo intento, nunha pensión ao lado da principal e ruidosa vía de acceso.

A dona do establecemento mostroume as habitacións facendo fincapé na, para ela, encantadora decoración que as caracterizaba: "esta é preciosa e aos nenos vailles encantar" ou "desde logo, é unha habitación moi acolledora" foron algúns dos comentarios que acompañaron ao primeiro contacto con aquel mundo coidadosamente –si, podo afirmar que alí había unha personalidade dotada cunha verdadeira vontade estética– creado para o goce dos hóspedes.

Mais, como se verá, os detalles que compoñían o todo estético fóronse revelando en toda a súa potencialidade cando xa estabamos instalados. De cada curruncho xurdía un novo impacto, formando en pouco tempo un entramado complexo de relacións capaz de illar ao receptor do mundo exterior.

A todos eles habería que engadirlles o efecto dun fortísimo ambientador que intentaba disimular o cheiro dos canos e só conseguía potencialo ata a embriaguez. Non houbo máis remedio que renunciar a este efecto especial interrumpindo o sono no medio da noite para expulsalo ao corredor e deixar que emanase, puro e sen adobío: unha auténtica experiencia "camp" naquel universo "kitch" da que non estou moi segura de estar totalmente recuperada.

Crítica (feminista?) infantil

2010-08-18T12:05:00.003+02:00

"Mario car é moi aburrido, sempre carreiras e carreiras e despois máis nada. Debía verse, despois das carreiras, como ían para a súa casa e tiñan que facer a compra e logo qué preparaban de comer e qué pasaba cando lles chegaba xente".

Familia, relacións e... diñeiro en Jane Austen

2010-08-10T09:18:00.004+02:00

Cando dous austenitas se xuntan poden pasar horas falando e paseando polos carreiros de Pemberley ou de Donwell ata que os colla a noite e aínda quererán continuar a conversa cunha cunca de té etre as mans descorrendo a cortina de cando en cando para ver quen pasa de camiño á vila. Neste caso a xuntanza foi máis breve e en directo, nunha habitación insonorizada e de cortinas botadas que enviaba ondas sonoras en todas as direccións.

"O poema é un lugar estraño" chez Lois Pereiro

2010-08-06T17:06:00.006+02:00

Foto de Xebe d´Afrei

Radiofusión sempre na fura de diante:

http://67.213.211.110/audio/060810PEREIRO1.mp3
http://67.213.211.110/audio/060810PEREIRO2.mp3
http://67.213.211.110/audio/060810PEREIRO3.mp3

Lilith e as fantasías masculinas

2010-07-31T16:11:00.005+02:00

Pasada a febre do mundial de fútbol, durante a que a prensa inglesa seria pretendeu alarmar aos patriotas españois cunha conspiración televisiva-demoníaca en forma de fermosa reporteira detrás da portería para que a España lle metesen goliños e golazos. Pasada a irada resposta de articulistas, tertulios e esposas de viceprimeiros ministros negando para Sara Carbonero o título de Lilith... os mass media da pelella de touro reviven a fantasía dunha auténtica e irresistíbel malvada, Idoia López Riaño, bautizada pola prensa como La Tigresa.

Mentres a, definitivamente doce e inofensiva, Carbonero pasea pola costa californiana con sombreiro borsalino e gafas de aviador, as axencias de prensa rebuscaban nos arquivos vellas fotos da Tigresa López Riaño e en todas atoparon o mesmo magnetismo. Os articulistas cargaron tintas sobre a súa lenda sexual e non puideron evitar endurecer o se discurso a medida que este se ía escribindo na pantalla do ordenador: canto máis cargaron as tintas escollendo adxectivos "feos" máis evidente é a turbación irracional perante a personaxe. Verdadeiramente, nin no papel de mala nin no de boa as mulleres se libran de ser un obxecto sexual.
Algunhas das historias acerca dela funcionaron durante unha época como auténticas lendas urbanas. Lembro a risa que me dera a narración dun amigo que aseguraba que el mesmo, ou se cadra outro amigo, encontrara á Tigresa durante as festas do patrón da vila e pasaran xuntos a noite de copas e farra con absoluta naturalidade. Cando os ánimos etílicos decaeron, encamiñáronse á praia e alí arrolaron xuntos. A Tigresa levaba saia, na fantasía do meu amigo, ou do amigo do meu amigo, e nas loitas amorosas que tiveron lugar sobre a area fría do mencer, a man exploradora del atopou a durísima certeza dunha pistola, aprisionada na cintura e disimulada entre os pregues da roupa.
É indubidábel que esta fantasía é posterior á noticia da súa detención en Francia no ano 94 e foi alimentada por todo o que daquela se publicara acerca dela. Sería bon saber, tamén, canto do que se publicou é produto da fantasía masculina. En todo caso a noticia é que se desvincula da organización terrorista e que parece que pon empeño en reciclarse. Lilith facendo cursiños para quedar en Eva? Esperemos que os que está obsesionados con ela a deixen avanzar nese camiño.

Dialéctica espacial

2010-07-25T11:11:00.002+02:00

Foto de Xebe d´Afrei

As súas voces fixéronme levantar a vista do labor que estaba facendo. Ían de un en un polo camiño público comentando en alto todo o que vían, coma se se movesen por un decorado coidadosamente colocado alí para recibilos, ou coma se un imaxinario balbordo diluíse as súas voces.

O pai abría a expedición e a nai pechábaa; no medio tres adolescentes con cadansúa mochila. Miraron e comentaron as particularidades do noso curral e, cando descubriron a fonte un pouco máis adiante, botáronse a correr cara ao seu gorgullo con ledicia. A nai aínda se entretivo un pouco co curral e, precavida, volveu a cabeza un pouco e mirou para atrás.

Foi entón cando se cruzaron as nosas miradas: eu dentro e ela fóra, eu observando os seus corpos e ela os elementos exteriores da casa.

Foi coma se nos queimáramos.

Rapidamente, ela continuou a súa marcha e axiña desapareceron todos nunha revolta do camiño público. Pola miña parte, corrín coidadosamente as cortinas e a casa tragoume por completo.

Les Guérillères

2010-07-02T19:47:00.005+02:00

Foto de Xebe d´Afrei

Celeste tiña o rostro moteado das sombras e o sol da mañá. O brazo extendido sobre a herba era percorrido por unha palla que manexaba a súa amiga Valente. A palla detense e Celeste abre os ollos pedindo unha explicación.
–Por que paras? Quero que sigas.
–Non sabía se che gustaba.
–Mmmmmmmm... Non quero que acabe nunca.
–Por agora tedes tempo– di Liberada mentres apaña cereixas e cospe carambuñas o máis lonxe que pode. Achégase a Flora, que está repasando para o exame de Grego, e vaille adornando as orellas con acios de froita vermella. Logo ponlle unha ben madura entre os beizos e pensa na dozura da froita escorréndolle pola gorxa á amiga. Cospen xuntas as carambuñas.
O sol chegou onda elas e atravesou xa as pernas de Celeste. Agora báñalle o ventre que sobe e baixa e paz absoluta. Valente vixíaa por se quedou durmida co bulir da palla pero o sorriso que debuxa na cara advírtelle que non, que segue concentrada nas cóxegas.
Flora di algo da aurora de rosados dedos e Valente toca cos seus o brazo da amiga.
Farta de froita, Liberada concéntrase no recitado e a súa imaxinación viaxa a tempos antigos. Déitase na herba coas pernas abertas e xoga coa luz abrindo e pechando os dedos sobre os ollos. O sol está case no cénit e cheira a guerra.
O agudo son da serea esperta a cadaquén dos seus soños. Acabouse. Á seguinte clase si que tiñan decidido ir. Van desfilando as guerrilleiras e baixan do seu retiro elevado. Liberada queda atrás, presa da gravidade do precipicio.
–Ei!
Flora vólvese para reincorporala ao grupo.
–Non pensarás en tirarte!
Míranse en silencio e regresan collidas da man.

O meu segundo colar de cunchas

2010-06-12T23:45:00.004+02:00

A primeira vez que fun á Toxa debía ter sete anos e foi como remate dunha viaxe que tivera como obxectivo ver unha decepcionante feira de mostras en Vilagarcía. Digo decepcionante porque nós foramos ver tractores e maquinaria agrícola e diso había máis ben pouco, desde logo non dabondo para xustificar unha viaxe tan longa. O caso é que acabamos na Toxa e fomos asaltados polas colareiras. A miña nai espantounas eficazmente, pero eu quedei degoiando por un daqueles colares tan lindos que colgaban a ducias dos brazos das mulleres remangadas e arrichadas. Non me atrevín a pedir un.

O colar desexado, porén, veu a min tempo despois, ofrecido por unha veciña que andaba a servir na casa duns ricos do tipo billas de ouro e temporadas en todos os hoteis de cinco estrelas do país, entre eles, o tópico Gran Hotel da Toxa. O meu colariño, que puxen moito e acabou desfacéndose, tiña cunchas pardas, amarelas e brancas en fermosa combinación.

Hoxe, tantísimos anos despois, veu a min outro colar de cunchas, tamén tricolor. Un precioso agasallo inesperado das mans da mellor embaixadora que esta artesanía autóctona podía ter. Grazas Patricia.

Volaverunt

2010-06-05T16:51:00.006+02:00

Non sei en que momento ocorreu, se o facía xa no antro materno ou se desenvolvín a capacidade cando era abandonada no berce. Se cadra foi moito despois, pero antes de ir ao catecismo a aprender de memoria o do pecado orixinal. A verdade é que non teño claro se fun consciente antes ou despois da pubertade e se as sucesivas gravideces supuxeron unha merma ou un aumento no meu don. O que vos podo asegurar é que sei voar.

Poida que o que digo vos parecerá extraordinario, porque seguramente non coñezades a ninguén que confese abertamente que voa cando lle peta voar. Ninguén vai falando por aí de cousas que poidan parecer raras aos demais; xeran desconfianza e poden traer problemas.

Dicir que voar para unha humana é marabilloso é unha obviedade, pero permitídeme que intente describir a sensación de lixeireza en todo o corpo que fai que se este se eleve sen dificultade grazas á concentración mental. Si, todo depende diso: o corpo intimamente ligado á mente. Voar non é como poñer un motor en marcha e esquecer que está aceso, polo contrario, cómpre estar nun estado de plenitude absoluta para logralo. De perdelo, córrese o risco de levar unha boa zoupada e non aconsello a ninguén que faga experimentos. De feito, non é a primeira vez que perdo altura perigosamente cando esquezo por que me podo manter arriba. Tamén o fago a propósito, ás veces: déixome caer en picado para logo recuperar nun xeneroso bucle. Así vou aprendendo trucos.

Ás veces fágoo para evitar situacións incómodas, outras para chegar antes aos sitios, por pura impaciencia, pero o verdadeiramente relaxante é voar moi alto nos días que está nordés e buscar o punto de equilibrio exacto para manterse pendurando sen moverse, coma os buxatos. É cando mellor penso, sen dúbida ningunha. Algún post ténseme ocorrido así.

Alguén ten que contar esta historia

2010-05-30T18:27:00.003+02:00

Onte, no barrio obreiro de San Valentín, en Fene, houbo unha festa para pedir o fin do veto que pesa sobre os estaleiros ferroláns que restrinxe penosamente as súas inmensas potencialidades de construír barcos. O lema, baixo o perfil do emblema de ASTANO, era unha aseveración cargada de dignidade: Sabemos e queremos construír barcos.
Empecei a traballar como profesora na comarca de Ferrol en plena crise de ASTANO alá polo ano, uf! uf!, case dá medo dicilo, alá polo ano 87. Atravesar a ponte das Pías era cuestión de sorte, entre obreiros con buzo azul e filas compactas de policía nacional, e na maioría das ocasións o máis aconsellábel era dar a volta. A gran industria da comarca estaba empezando a desmantelarse e empezaba a falarse da reconversión industrial, das xubilacións anticipadas e da recolocación da parte da plantilla noutras industrias. Moitos pediron a conta e puxeron un bar ou un negocio relacionado co traballo que realizaban no estaleiro. Outros resistiron e pecháronse. No medio daquela marea inestábel os meus alumn@s escribían nas fichas no recadro de "Profesión do pai/nai" a especialidade que o pai realizaba: plomeiro, soldador... Orgullo de obreiros especializados que facían os barcos máis grandes do mundo. Imposíbel esquecer a botadura daquel petroleiro inmenso de nome vasco que todo o mundo temía que rachara no mesmo momento en que, esvarando do dique, entrara no mar. Nada diso, logo fixéronse outros das mesmas feituras e, que eu saiba, ningún deles rachou. Aínda non chegaran os maos tempos e un suceso como o que anos máis tarde protagonizaría a plataforma petrolífera, ceiba das súas amarras, empotrándose contra a ponte era inimaxinábel.
Agora xa estamos preparados para todo: nin os traballos de obreiro de luxo en ASTANO, nin o posto de funcionario, nin a seguranza da pensión, nin a asistencia social están garantizadas. As pezas de metal oxídanse na gran explanada gañada ao mar de ASTANO mentres o estado do benestar empeza a caer a cachos. Poñamos o casco.

O home do saco

2010-05-25T13:11:00.006+02:00

Os coches pararon cando o semáforo se puxo en verde e eu atravesei a estrada a correr polo medio deles, sen molestarme en facelo polo paso de cebra. Cruzamos a mirada brevemente e seguin andando pola beirarrúa que gañei dun chimpo. Lembro que pensei "hoxe síntome lixeira" e calculei que en quince minutos podía estar na casa apurando un pouco.

O sol dábame nas costas e proxectaba a esas horas unha sombra longuísima. Foi entón cando vin a súa sombra case tocando a miña e esa posibilidade de contacto incomodoume. Pensei a qué distancia estaría do seu propietario, tendo en conta que o sol ía moi baixo xa. Ladeei un pouco a cabeza como mirando as árbores que quedaban á dereita e vin a sombra intrusa desprazarse nesa dirección. "Ben", pensei, "seguramente collerá ese carreiro e eu continuarei a camiñada en solitario".

Seguía tendo aquela sensación de lixeireza e concentreime no ritmo marcado polo ruído dos tenis na grava. Pensei nun gran exército en formación desfilando e recitei mentalmente "un, dous, un, dous, esquerda... esquerda.... esquerda-dereita-esquerda", pero por detrás tamén me chegaban outros ruídos que eu non producía. Desta vez non mirei pero apurei o paso. Estaba rematando o tramo chan e chegando á nova pista que agacha pola ladeira en fortes desniveis.

"Seguro que ao chegar á costa dá a volta e acabouse o conto; eu sigo co meu ritmo coma se non fose comigo". Costa arriba as pernas responderon ao meu impulso distanciador, axudadas polo movemento dos brazos que imaxinaba como remos. Notei que voaba e, efectivamente, os pés apenas tocaban o chan no seu movemento incesante e disciplinado. Cando superei a primeira costa pensei en axustar as ataxes dos tenis pero non me atrevín: non estaba segura aínda de que non me seguían, aínda que os ruídos de antes xa non eran perceptíbeis, e esa parada implicaría perder o ritmo e a preciosa distancia de seguridade.

No canto de parar completamente, mirei para atrás sobre a marcha e vin a figura do home. Quedou como sorprendido e parou dubidando. Era certo! Estaba sendo perseguida! "Calma, calma... pero fuxe como poidas". Máis ritmo, agora si que ía despegar e cando chegase arriba de todo, só cando tivese acadada a cima, daquela miraría de novo e comprobaría que estaba fóra de perigo. Puxéronseme todos os músculos en tensión, esforceime en manter a respiración acompasada, e logrei manter os pensamentos amordazados e unicamente concentrados en optimizar todos os movementos do corpo nun desexo desesperado por manter e aumentar a distancia. De ningunha maneira podía deixar notar a alarma que sentía. "Cerrarlle o paso ao medo e fuxir do perseguidor", ordeneime.

Calculei que só se se poñía a correr podería alcanzarme, pero se o facía poñeríase en evidencia e provocaría a miña reacción inmediata, pois xa estaba alertada e el sabíao. Con estes pensamentos comecei a sentirme forte e satisfeita porque coa miña firmeza estaba facéndolle comprender que non sería capaz de manter ou aumentar o meu ritmo, que fora ridículo perseguirme e que me decatara da súa artimaña desde o principio. A brisa do solpor refrescoume o corpo suoroso.

Cando me vin na cima, xa coa vista tranquilizadora das casas enfrente, volvinme abertamente cara ao fondo e vino, case tragado pola escuridade e a distancia, pequeno e humillado, despois dunha persecución sen sentido.

O ramallete

2010-05-20T12:23:00.003+02:00

Non sabes como podería conservalo? Si, para moito tempo, ou, mellor, para sempre.

Foi unha sorpresa, eu non o agardaba, cando entrou na sala e se achegou a min, dereitiña, radiante no seu vestido, no seu sorriso, nos seus ollos, veu onda min e díxome, "levántate", así mesmo, e toda a xente mirando, "levántate porque isto é para ti". Era para min pero eu case non vía, todo se me fixo niboeiro e mil imaxes chamaron á miña porta. "É para ti". A xente calou e eu pensei que ía caer, pero acheguei as mans ata tocarlle os dedos. Os seus dedos estaban firmes e a voz non lle tremía. Miroume e recuperei a serenidade. Traguei o niboeiro todo, apousáronseme as imaxes de dentro. Vina chantada diante de min e prendinme nela. "Para que te poñas ben e teñas moita sorte na vida e no amor".

Dixen que non o agardaba pero logo pensei e agora digo que tiña que ser así, por esa corrente de reciprocidade que fomos facendo as dúas. Eu sei todo o mal que ela o pasou e ela sabe o que pasei eu. Seis operacións, a dor, a desesperanza, o medo. A vida.
A morte. Os nosos avós están enterrados uns ao lado dos outros no cemiterio.
Eu o dela e ela o meu. Un ramo de rosas para sempre.

As Letras Galegas segundo A. Rueda, segundo A. Feijoo

2010-05-17T11:19:00.007+02:00

Foto collida en calidade de préstamo a Vieiros

Dixo Rueda que os galeguistas-verdá se, en vez de estar criando malvas, puidesen erguerse e elixir entre ir á manifestación reivindicativa de hoxe ou ir á festa-churrasco de onte para celebrar o Día das Letras Galegas elixirían a festa-churrasco. Díxoo Rueda e el saberá, porque el sábevos moito de galeguismo e de galeguistas, dos grandes galeguistas e dos cativos, que para iso foi a colexios de pago onde no canto de rosario rezaban o Vietnam Canto, daban o 50% das materias escolares en galego e ata tronzaban a álxebra na lingua vernácula.

Díxoo querendo dicir que se se puidesen erguer, en vez de estercar malvas, Rosalía encabezaría as manifestacións de Rouco e escribiría con man trémula polo sentimento de admiración un poema titulado "El abanico de la Gloria Lago", que Murguía tería un bon choio de ideólogo na FAES e que Curros sería o articulista de referencia que lle argallase os J´accuse...! a Don Santiago, rei do jaccuzzi. E nesta Nova Era de verdades absolutas non dubidedes, como tampouco o fan Feijoo e Rueda, de que Pondal se aviría a traballar como funcionario da Secretaría Xeral de Política Lingüística dignificando con mitoloxías prehistóricas as férridas palabras do Decreto dinamizador. Enfín, hai que tomar as cousas como de quen veñen, e veñen da ignorancia máis absoluta da nosa tradición literaria e política.

De toda esta tropa ignorante –os feijós, ruedas, lagos, varelas, vázquezes e lorenzos– non nos debe estrañar, pois a ignorancia é atrevida, que non teñan empacho en coller versos e liñas da literatura galega para xustificar o inxustificábel, impostando o seu significado ata lles retorcer o sentido. Intentan en van con esta estratexia buscar unha base na que apoiarse que poida lexitimar unha política profundamente antigaleguista.

"A forza do amor" do que falou Novoneyra utilízaa Feijoo coma unha labazada para xustificar a súa política lingüística. Évos ben certo que hai amores que matan.

Dúbidas e beneficios

2010-05-13T16:06:00.006+02:00

Parece que non se quere ir o inverno. Non sei qué me dá acender de novo a calefacción, pero volvín botar a manta. Ás veces dígome, "imos dar un paseo" e coa mesma ponse a chover a chuzos e volta para a casa. Café e mantiña, libros e correos electrónicos. Do feisbú botáronme, paréceme que xa cho contei. Eles saberán... Non, se non me importa, así teño máis tempo para ler e pensar. Se cadra de máis, porque é como se me estivese obrigando a tomar unha decisión e, francamente, non o teño nada claro. Como que cómo o quería ter? Pois... xa sabes, estar o suficientemente inspirada como para non ter dúbidas. E non o estou. Hai cousas nel que non entendo e que me cabrean. Cando discutimos é coma se nunca fosemos acabar e a cada paso xorden malentendidos que cada un de nós contribúe a levar ao extremo. Ás veces sorprendémonos con puntuais momentos de harmonía e daquela é coma se saíse o sol. Un sol primaveral e rabioso que axiña se ve escurecido polo trebón. Se non é por un é polo outro. É coma se nos dixésemos, "se non podemos levarnos ben, levémonos mal", e facemos o imposíbel por levarnos mal.
Non, en realidade, durmo e só estou desacougada cando pasan días sen vérmonos. Necesito a súa mirada. Xa sei o que estás pensando.
A min tamén me preocupa.

A filla do clérigo

2010-05-09T23:15:00.005+02:00

Neste rico xacemento que é a narrativa inglesa feminina do Século XIX hai un filón que me chama poderosamente a atención: a figura da filla do clérigo.
Na Igrexa de Inglaterra os cregos teñen unha educación coidada, casan e teñen fillos e fillas. A narrativa feminina está chea de fillas de clérigos con forte personalidade, intelixentes, cultas e cunha gran conciencia de si mesmas, aínda que sen fortuna, polo xeral. Educadas para traballar e ser útiles, entre as súas cualidades está o dominio da expresión lingüística, que é unha arma que utilizan sen vacilar. Lembremos que non pode ser casualidade que moitas das narradoras foron elas mesmas fillas de clérigos. Desta compañía, Margaret Hale, a heroína de Norte e sur de Elizabeth Gaskell é, para min, a máis fascinante delas. Quitando ás Brontë, claro, que foron de carne e óso.
Imaxino que sería da cultura galega se os cregos casaran e tiveran fillas con toda normalidade. Non me faledes de Rosalía: Rosalía foi claramente unha excepción de pai incógnito.

Vicios virtuosos

2010-05-05T17:53:00.004+02:00

Confeso diante de vós, querid@s irm@s que caín inocentemente, aproveitando un momento de vagar, nun vicio que se me revelou fonte de pracer indescritíbel: pousei os meus curiosos ollos nunha novela de Jane Austen, e logo noutra e seguín coas adaptacións da BBC e de aí, irm@s, cando rematei co filón Austen enganchei no filón Brontë –toda a irmandade Brontë– e unha querida persoa, á que lle bico as mans, vendo o meu estado febril, regaloume unha fermosa edición en castelán de Jane Eyre, da que xa vou pola terceira lectura, cando xa os diálogos resoan nos meus oídos internos coma unha fermosa canción. E aquí estou, aquí me tedes presa destes vicios que se me volven virtude cando penso que personaxes tan ben tallados, que ambientes tan cheos de sensacións, que emocións sabiamente guiadas, que historia marabillosamente contada, e penso Jane, penso Charlotte e as mulleres todas que escoitaban a súa voz interior.

Política e botánica

2010-04-25T23:02:00.002+02:00

A miña avoa diría que o xasmín amenceu calladiño de flores, contradicindo desta volta aos pesimistas prognósticos de quen aseguraba que o lugar onde foi plantado non lle era bon. De momento parece que lle gusta e este ano colleu moita forza. Agora xa penso onde vou prender as guías que botou estes días. Se cadra quere agachar pola vella cepa da barra ou se cadra ten outras intencións.
As plantas teñen ánima e unha vontade moi obstinada, estou convencida. E saben agradecer: este esplendor é a perfumada contestación á auga de todo o mes (a do ceo e a da xarra que lle baleiro cando vou á fonte) e á sega que fixen das herbas de arredor do mes pasado. Míroo e síntome orgullosa. Agora son eu a que me sinto en débeda: observareino e intentarei negociar con el varias posibilidades para que siga enchendo a pracer o xardín co seu arrecendo.

Material de traballo

2010-04-22T21:07:00.004+02:00

Despois de rematar un traballo é bon desprenderse de roupa e ferramenta e limpalas, deixándo todo preparado para a próxima xeira. Se o traballo durou máis do previsto é probábel que se fosen incrustando faragullas de materia profundamente, que haberá que refregar con enerxía, ou mesmo parásitos que se alimentan desas faragullas. Sempre hai a quen lle aproveite.

O ciclo da vida e o do traballo. Corre que xira a roda!

Caderno de memórias coloniais

2010-04-15T18:13:00.004+02:00

Hoxe asistín á presentación do libro Caderno de memórias coloniais de Isabela Figueiredo no Salón de Graos da Facultade de Filoloxía da UDC. Foi unha presentación áxil e entretida no que Isabela falou das súas lembranzas e de como estas se converteron en literatura a través primeiro do seu blog para rematar compoñendo este libro que está a ter un gran éxito editorial en Portugal e, o que é máis importante, está a xerar un debate demasiado tempo adiado acerca do pasado colonial e da reconstrución da memoria. Sóavos a canción, queridas e queridos? Si, claro, iso foi o que dixo tamén Isabela, "eu sei que na Galiza está a haber neste momento um movemento social a favor da recuperação da memória histórica".

O caso é que Isabela con este libro leve (136+24 páxinas) que inclúe fotos e postais do seu album familiar está dando moito que falar e eu vaticino que aínda ha dar máis. De momento é inevitábel admitir que o discurso oficial dos chamados "retornados", por unha parte, e do proceso de descolonización, polo outro, quedaron seriamente danados, eu diría que mortalmente danados, e iso molestou. Quen tivo a ousadía de contar dese xeito o dia-a-día do colonialismo? Unha muller con ollos de nena, a filla dun colonizador que ama ao seu pai, mais dóese do que non pode evitar ver a medida que lle vai medrando unha conciencia independente. Non sei por qué téndese a pensar que os nenos son parvos e non se decatan. "Amor e vergonha misturados" dicía Isabela "pasaron muitos anos antes de eu poder escrever sobre isto". Os humanos somos uns seres moi complexos, "nem há tudo bom, nem tudo mão", é evidente, mais algúns pretenden que así sexa e que o que os involucra sexa o "bom" sempre.

Ai, Isabela, Isabela, prosa directa, narración entrecortada, voces que se interrompen, ruído de fondo, interferencias, os ollos dos outros, estrutura rizomática, formato blog, retallos, retallos, retallos, a memoria é coma a auga do dioivo: busca sempre o seu sitio... e acerta sempre con el.

OpoderopoderopodrE

2010-04-13T21:28:00.002+02:00

Foto de Xebe d´Afrei

(metáfora do poder)

Tomando o té con Jane Austen

2010-04-02T12:42:00.005+02:00

Levo uns días prendida nas redes de Jane Austen, a aparentemente tranquilísima muller pensativa que representa a imaxe. Fago memoria e chego á miña adolescencia. De que coñezo eu a esta muller? Os seus libros non estaban nos programas de bacharelato e eu non tiña acceso a unha gran biblioteca. Coñecina a través dunha versión televisiva de Orgullo e prexuízo alá por... 1980, tal vez. Nunca esquecín aquela serie nin á escritora. Anos despois lin Emma, que me cautivou, e hai unhas semanas non puiden resistir a tentación de mercar a versión galega de Orgullo e prexuízo.
Nas súas novelas non hai grandes aventuras, desde logo que non, pero hai unha impresionante reflexión dos comportamentos e sentimentos humanos sometidos á constante presión das regras sociais. Fálase moito de sentimentos nas novelas de Austen, mais tamén de cartos, de matrimonio, de honorabilidade. E é lóxico: a gran fazaña dunha muller da época era facer un bon matrimonio, o único contrato que podía subscribir ao tempo. E que era un bon matrimonio? Desde logo un que garantizase o benestar económico da contratante, mais para as heroínas de Austen iso non é suficiente; é necesario, ademais, que se basee no respecto e a admiración mutua dos contraentes. Isto último era moi moderno para a época e por iso as heroínas fabricadas por Jane Austen, sen ser revolucionarias, son uns bichos raros que insisten en facerse respectar e en torcérllelo bico a todos aqueles que consideran que non están á súa altura que, desde logo, son a maioría.
Gústame Jane Austen, gozo co seu estilo tranquilo, mesmo cando está clarisimamente innovando. É eficaz nas súas fórmulas narrativas. Gústame o sentido de dignidade feminina que transmite nun mundo que afastara definitivamente ás mulleres dos lugares onde se cortaba o bacallau, establecendo un sistema que tendía a que o capital se acumulase sempre en mans masculinas. Simplemente o facer ver iso aos lectores desde o punto de vista das excluídas supón unha gran valentía para unha muller sen fortuna que, na súa primeira novela, firmaba simplemente como A Lady.

Machote, machote, machote

2010-03-26T09:17:00.005+01:00

Aí, Albertiño, aí, que todo o mundo saiba o simpático, marchoso e enrollado que pode chegar a ser un presidente. Claro que si, o cortés non quita o valente: sensíbel cos problemas sociais e as catástrofes naturais, rendido admirador da graza e a beleza –a ver se se che avén, ho, que ti tampouco es manco– posuidor dunha retranca que desafía ás mentes máis preclaras, fino administrador de ideas-forza en supositorios despois dunha cea coma quen ofrece un licor de herbas do da casa, que non fai mal e entra de marabilla. Que si, Alberto, que si, que pau de punta non quebra nunca, iso é sabiduría popular.

Lei da gravidade

2010-03-25T12:40:00.004+01:00

Foto de Xebe d´Afrei

–Non sabía que iamos vir hoxe á praia... non veño calzada para meterme na area. Mira!. Enchería os zapatos de area e convertiríanse en lanchas alagadas que tragaría o mar.

–Non te preocupes. Imos facer unha cousa: primeiro vou eu marcando as pasadas na area branda e ti vés detrás: só tes que pisar na area que che deixo dura. Non é complicado. Intentarei dar pasiños curtos.

–Aínda así vou dando saltos. Non ves? A túa bota é pesada e endurece a area que pisa, é certo, mais tamén é pesada e fura nela moi fondo. Teño moitos problemas para non tocar nas beiras de area branda e provocar un alude sobre os meus pés. Teño problemas para cinguirme ás marcas que deixas.

–Concéntrate e non pasará nada diso.

–Ahhh! Chegaches demasiado á beira. Ti non o notas porque tes os pés ben protexidos, pero despois da túa pasada vanse facendo puzas nas que eu non teño máis remedio que pisar. Chof, chof!...Teño os pés mollados.

–Vólvete se queres.

–Mollada e chea de area xa non me queda outra que descalzarme e correr por toda a praia. Cólleme os zapatos!

–Agarda! Onde vas tan lixeira? Non queres que vaia eu diante?

Armadura

2010-03-20T10:55:00.002+01:00

Se vou ir ao fosado necesitarei unha armadura, pensei, para que non me atravese a primeira lanza que veña contra min, para non apañar as frechas que buscan un obxectivo –non necesariamente eu, mais tamén–, para evitar o tétanos dos metais suxos. Quero unha armadura lixeira que me permita erguerme axiña cando sexa derribada; esa será a miña vantaxe.

Tomádeme as medidas para facer unha nova armadura, advertinlles, pois non hai nas armerías nada a xeito para min.
Teremos que buscar materiais adecuados, consideraron, pois o duro metal abriría as túas carnes sen encalecer. Cómpre un material duro e ao mesmo tempo dúctil, que se adapte ás formas curvas e cubra a fina pelica como unha casca protectora na que esvare a violencia da guerra.

Morrerás, sentenciaron, es demasiado fráxil –mesmo a túa armadura, velái a tes, o é– e non poderás contar a historia.
Vivirei, retruqueilles, pois irei á batalla para contala despois.

Universalismos e particularismos

2010-03-18T10:39:00.005+01:00

Foto de Xebe d´Afrei

Comezar a escribir, despois levantarse. Parar por causa dunha abella enorme que, fóra de estación, aparece de súpeto dentro desta casa, atoutiñando, tropezando, aturdida por bater contra fiestras e limiares. Tal coma min, a abella procura o que lle fai falta e, coma min, ficou presa nun lugar onde a súa vida non se pode cumprir. Podería abrir o frasco de mel no balcón da cociña; porén, o seu proceso de vida, o seu traballo, o seu modo de ser, non serían cumpridos dentro desta casa.

Tal coma a abella, tamén eu teño vido bater contra as galerías de vidro, caendo medio aturdida, erguéndome con esforzo e, arrastrándome, levanto voo de novo, en busca de algo. Xa non sinto a abella e, entón, abandono a porta da casa. Séntome e collo unha edición escolar de segunda man, con anotacións semiborradas, de The German Ideology de Marx que, "por acaso", se atopa encima da mesa.

Direi estas palabra en Europa, mais é nos Estados Unidos da América do Norte que teño andado en busca delas. Cando tiña dez ou once anos, no principio da II Guerra Mundial, escribíame cunha amiga e as cartas levaban o seguinte enderezo:

Adrienne Rich
14 Edgvale Road
Baltimore, Maryland
Estados Unido de América
Continente de América do Norte
Hemisfério Occidental
Terra
Sistema Solar
Universo

Viamos a nosa casa coma un punto minúsculo nunha paisaxe cada vez máis vasta, ou coma o centro de todo a partir do cal os círculos se expandían ata o infinito descoñecido.
É esta cuestión de nos sentirmos no centro que agora me consome as entrañas. Sentírmonos no centro de que?

Adrienne Rich, (1987). Blood, Bread and Poetry: Selected Prose, 1979-1985, Londres, Virago

Metamorfose

2010-03-17T09:01:00.004+01:00

Algo raro pasou en ti que me é difícil determinar, pero xa non es a que eras, miña querida. Non, de ningún xeito. Dime se variaches o peiteado ou a alimentación. Iso, a alimentación: do que se come, críase. Dime qué comes, qué pensas, que cousas terríbeis aniñan na túa cabeza ocupando tanto espazo a custa de todo o demais, a custa daquel corpo xeitoso. Mira as túas perniñas, outrora esveltas, hoxe semellan raquíticas. E a túa man, a esquerda ademais, xustamente a esquerda para mosquear máis, parece que vai dar unha losqueada que lle vire a cabeza a quen ouse mirala. Debes ir ao médico, si, sen dúbida, un bo médico que che axude a recobrar o fráxil equilibrio da feminité. Ai, por que, meu deus, por que seredes tan complicadas?

Écriture

2010-03-16T19:21:00.002+01:00

Ora ben. Aquí estás sentada no teu escritorio, soa, sen permitir que ninguén máis interfira. Es libre?

Primeiro, despois desta longa empresa, encóntraste a nadar nunha sopa de valores –porque, para estares segura, tiveches que refugar os chamados valores femininos, que non son femininos senón un esquema social, e identificarte con valores masculinos, que non son masculinos, senón a apropiación feita polos homes –ou a atribución aos homes– da totalidade dos valores humanos, misturados cos anti-valores de dominación-violencia-opresión, e cousas do estilo. Nesa mistura, onde está a túa verdadeira identidade?

Segundo, debes, preferentemente, escribir de certa maneira: é dicir, ti sentes que en certas maneiras non es vista ao xeito dunha usurpadora. Novelas. Poesía menor, en cuxo caso en francés serás estigmatizada co epíteto "poetesse": non todo o mundo se pode permitir ese luxo...

Debes tamén escribir sobre certas cousas: casa, nenos, amor. Ata hai ben pouco había en Francia unha chamada littérature féminine.

Se cadra non queres escribir sobre, senón escribir, punto e final. E claro, non queres obedecer a esta orde social. Por iso tendes a rebelarte. Non é doado ser xenuína.

Christine Rochefort, "Are Women Writers Still Monsters?", discurso lido na Universidade de Wisconsin, Madison, en febreiro de 1975.

A superación (necesaria) das ideoloxías

2010-03-11T22:57:00.002+01:00

Foto de El Correo Gallego en Google

A dialéctica da dereita e da esquerda está obsoleta e o viño con gasosa xa se vende en tetrabrick. Hoxe, aquí e agora, a superación das ideoloxías chámase Baltarismo. Non lle deamos máis voltas –é inútil resistirse a esta forza de sedución imparábel, inútil negar as evidencias– sumémonos á comparsa!

A ignorancia é atrevida, señor Varela, teña conta

2010-03-08T13:24:00.004+01:00

Tan atrevida que un señor cosmopolita, cheo a rebentar de alento wagneriano e soberbia displicente, pode ter a facundia de traducir topónimos como deus lle dá a entender mentres está actuando de representante de todos nós. Así o incomprensíbel, por vernáculo, Sobrado dos Monxes pode dar lugar a un Desván de los Monjes, que vaian vostedes a saber por onde cae, porque no mapa, afortunadamente, aínda non o puxeron.

O señor cosmopolita sabe idiomas, tan necesarios no mundo de hoxe, pero parece que nese loábel proceso de aprendizaxe decidiu esquecer o seu propio, no que, segundo el, aprendeu a falar. Deste xeito pode explicarse que xa non sabe –ou non se lembra– o que é o sobrado. Que mágoa que o cerebro dalgúns teña tan pouco espazo de almacenamento!

Teña coidado, señor Varela, que calquera día pisa un angazo por mal sitio e dálle no medio e medio dos fuciños. Daquela, ai!, daquela si que se lle ha recordar todo!!!

Cita a cegas III

2010-03-05T10:18:00.004+01:00

Levaba xa dous meses coas citas a cegas. O balance non podía ser máis desesperanzador: dous señores en idade de que os coidasen, tres vivalavidas e un rapaz cun gran futuro como capullo. A última das citas viñera a ser a gota que colmara o vaso da paciencia de María: o aspirante era nada menos que o marido dunha amiga súa. Bueno, ex-amiga. Moita risa ao principio, moita sorpresa, pero o tío moi animado coa aventura. Tivera que pararlle os pés en seco.
Despois estivera dous días coa desacougante sensación de que a seguían, de que a xente do barrio cuchichaba á conta dela... paranoias. Onte empezara a ir a unha psicóloga a ver se lle axudaba a tranquilizarse. De momento retirara o anuncio e tomaba unha pastilliña para durmir.
"Non hai homes nesta cidade", queixárase a súa mellor amiga cando lle contou o do anuncio, "ti fai o que queiras, pero os bos xa están collidos e o resto non paga a pena". Molestáralle aquela perspectiva mercantilista, falaba coma se estivesen tratando de solares ou vacas nunha feira. Pero, despois de todo, ela tamén caera na mesma lama poñendo un anuncio, publicitando o seu desexo e colocádose na tesitura do comprador esixente que examina a mercancía con ollos críticos. Como lle ía saír ben así? Aínda que estivese diante da persoa apropiada non se decataría. A psicóloga déralle a pista para chegar a esa conclusión: o fin non só non xustifica os medios, senón que uns medios inadecuados poden invalidar calquera probabiblidade de conseguir con éxito o fin que se propoñían.
"Volvamos a empezar facendo as cousas ben, María", dixérase mentres pintaba os beizos mirándose no espello retrovisor, "ti aínda tes moita vida", e sorriu á súa imaxe antes de saír do coche e mergullarse na xornada laboral.

Cita a cegas II

2010-02-27T11:27:00.002+01:00

A cita esta vez era nunha cervexería. María mirou a escuma pegada ás paredes do seu vaso e alargou a man para coller outra pataca. Deixou que se humedecese, apretouna coa lingua contra o padal e chuchoulle o sal. Levaba media hora agardando, no fondo do vaso ficara un resto de líquido. "Xa que estou aquí, vou pedir outra e esquecerme do asunto". Cando lla trouxeron díxolle ao camareiro que deixase estar o vaso baleiro e pagou.
O rapaz aínda tardou outro pouco e entrou como distraído. Presentouse e mirou sorrindo os vasos acusadores ao sentar, pero non ofreceu desculpa ningunha. Chamábase Fer, era da súa mesma estatura, gastaba barbiña rala e tiña uns ollos con longas pestanas que lle daban unha expresión adocicada. María estaba tan sorprendida que non sabía nin como empezar. Fíxoo el.
–Estiven pensando toda a noite en ti.
–Como pode ser iso se non me coñecías?
–Pesaba como serías... como sería estar En brazos de la mujer madura.
–Liches a novela?
–Non, lin un artigo no Babelia. Con ese título tan explícito non fai falta nin lela, non cres?
–Por iso decidiches contestar ao anuncio?
–Pode ser. Que mellor que unha muller experimentada para aprender.
–Vouche dicir unha cousa: da experiencia dos demais non se aprende; apréndese da propia, e moitos nin iso.
–Algún atalliño aprenderase.
–Así que viñeches a unhas clases? E que me vas dar ti a cambio?
O rapaz quedou petrificado.
–Eu a cambio?... pois.... Eu!– por debaixo da liña das perfebas veuse unha faísca de triunfo.
–Eu, eu, eu!!!! Eu quero un home que se interese por min, non que me convirta na súa adoradora.
–Non entendo a túa actitude defensiva e non soporto que me falen así.– Baixou máis a voz –Tes algún problema, algunha frustración que te ofusca; deberías mirarte.
Agora a boca tensárase dun xeito que só se lle vían os dentes de abaixo. Isto foi o sinal definitivo. María ergueuse, colocou o bolso no ombreiro dereito.
–Paga o teu, o meu xa está.

Cita a cegas I

2010-02-26T15:45:00.006+01:00

Chegou á cafetería un cuarto de hora antes. Tiña tempo de ir ao baño, retocar a maquillaxe e pedir o primeiro café. O espello devolveulle unha cara asustada. Non podía crer que estivera facéndoo. O do anuncio fora case unha coña, unha arroutada para ver que pasaba: "Muller de 50 anos busca home serio e formal para iniciar unha relación". E alí estaba: ao segundo día xa tiña un correo electrónico de alguén interesado e unha proposta de cita. Tan rápido que nin lle dera tempo a pensar. Ou si, pero con todo, alí estaba. Sacou un pano de papel do bolso e retirou unha sombra de rimmel da pálpebra do ollo esquerdo, repasou os beizos coidadosamente e comprobou que os dentes non quedaran con restos de pintura. O pelo, ben. Saiu e enfrontouse á cafetería case chea.
Había un home solitario que antes non estaba. Mirou o reloxio. Entre pitos e frautas pasara 10 minutos no espello e xa era a hora. Aconsellouse prudencia e volveu ao seu sitio. Cando o camareiro se achegou, pediu un café cortado. O home mirábaa, pero mantívose no seu lugar facendo que tomaba o seu café e lía un xornal. Empezou a sentirse nervosa e pensou en irse. Chegou o café. Agora xa tiña ela tamén escusa e atreveuse a miralo. Era un home duns sesenta anos, con pouco pelo e roupa moi convencional: unha estampa aburrida. Que esperaba? Un galán con dentadura postiza?
–Desculpa, ti es María? Eu son Sindo.
Ela ergueuse e déronse dous bicos fríos.
–Encantada, queres sentar?
–Grazas, temía que te volveras atrás.
–Aínda o estou pensando.
–Xa.
Uns minutos de silencio que ela aproveitou para agocharse no café. Ou tiña a dentadura postiza ou unha desas fundas horríbeis. Ulía ben, menos mal... e as uñas limpas, aínda ben... Levantou os ollos. Por favor, estaba sendo analizada cun microscopio! Que horror! Non ía nin poder rematar o café. Non se lle ocorría nada que dicir e alí non falaba ninguén.
–Bueno, pois... aquí estamos. Tiña ganas de coñecerte, no anuncio... non sei como dicilo, adiviñei unha muller enérxica e decidida.
Púxose en garda e sorriu ironicamente.
–Non, non me interpretes mal, eu... penso que se non vise o teu anuncio non sería capaz de abordar a ninguén así, de molestar, se cadra.
–Ben, non hai cousa mellor que ter as cousas claras. Son decidida, levo cinco anos divorciada e aínda non me xurdiu ningunha historia, digamos... amorosa.
-Eu estou viúvo desde hai 10 anos. A verdade é que me encontro só.
–Non tiveches outras relacións?
–Non, son bastante tímido– mirouna e sorriu –en principio.
Ela sorriulle desanimada
–Veña, imos dar un paseo. Deixa, pago eu.
–De ningunha maneira.
A súa mirada seria e a man no brazo disuadírono.
–Vale, tes razón. Eu son o convidado.

Dedicado a A. B. B.

Celebración

2010-02-24T09:05:00.004+01:00

Foto de Xebe d´Afrei

–Queda máis?
–Era o último.
–Sempre se pode escurripichar...
–Pois escurripucha.
–Unha, dúas, tres pingotiñas. Mmmmmmmmm. Néctar de deuses.
–Estás ti boa deusa.
Gurgulloulle un riso denso sen chegar a estralar. –Esta noite estou. Adiviña cal delas.
–Podo desexar, pero adiviñar... difícil mo pos.
Ergueuse, púxose detrás del, tapoulle os ollos coas mans e bisboulle amodiño na orella.
–Dime o que ves.

Traxectoria

2010-02-18T18:54:00.003+01:00

Aproveitei estes días para medrar un pouco, catro ou cinco folliñas, e pegarme ben ao muro. Procurei seguir os carreiros trazados antes da última vez que me cortaron, pero case non quedaban marcas e tiven que improvisar a traxectoria varias veces. As xeadas das últimas semanas foron implacábeis e despegaron moitas trazas; non son capaz de entender que estraña lei física mantivo as cascas de caricola no sitio.
Sexa como for, pagou a pena: hoxe deume o sol toda a mañá.

Grilanda

2010-02-08T08:51:00.002+01:00

Foto de Xebe d´Afrei

Non é doado afirmarse no optimismo, tal e como están as cousas, e moito menos facelo deliberadamente, ignorando as caras feas do que vemos e quedando co bonito. "Hai que ser positivo", di moita xente, pero mellor sería dicir, "sufririamos menos se non visemos tanto".

Que ves ti nesa foto?

Ves o milagre da grilanda que non deixa ver o muro feo. Ves que é posíbel medrar e florecer e prosperar en menos dunha presada de terra, desafiando a lei da gravidade. Ves tanta cor e tan harmoniosamente misturada que non che é posíbel xa reaparar nas augas podres, nos lodos contaminados. Pensas con certa lóxica que a próxima marea purificará todo e traerá hordas de organismos novos que se alementarán desta decadencia. E non che falta razón; sempre a vida se alimentou da morte.

Intensidades

2010-02-01T16:12:00.003+01:00

Foto de Xebe d´Afrei

O noso desexo emerxe nesta lagoa onde afincamos a vida sempre con frecuencia impredecíbel, sempre con intensidade inesperada. É así, unha lagáchima percorrendome o fío do lombo, ai estes raxiños, rula, uns dedos enterrádoseme nas coxas, ai xamonciños, ai, ai, unha corrente eléctrica estoupando en risa, quería uns dentiqueiros dese xeito asomaren entre os beizos e tesmos que dar ti, ti, ti. É así, a morneza de fluídos que se solidifican na pel, o gatiño que é tigre de poutas retraídas, pero están aí, por un se acaso.

Na lagoa hai vida, dixérono o outro día na radio, e tamén falaron de conservarmos os espazos húmidos porque nos preservan da secura e da morte segura. Eu entendino tamén así a pensar como estaba na nosa lagoa.

Aló, no fondal de todo

2010-01-29T16:45:00.003+01:00

Foto Xebe d´Afrei

Ás veces na mirada dos outros atopo profundidades que me fan perder o equilibrio. Ás veces acontece, pero case nunca. O normal é cruzar miradas que son paxaros fuxidíos. Miradas que seleccionan e centran e afirman, pero que non queren ver máis. É normal, eu tamén o fago: mirar sen querer ver demasiado, unha rápida pasada sen importunar e xa o cerebro se encargará de completar a información e escollerá o ton no que se debe falar, se é que se fala, a calor coa que se choca unha man, se é que se choca, o chasquido dos beizos sobre a pel da cara ou simplemente no aire –plis, plas– se é que se bica.

O peor son as emocións capaces de levar ao fracaso calquera plan comunicativo previamente artellado. As emocións obrigan a buscar ao outro nas profundidades e atopar sorpresas desagradábeis, cousas que meten medo mais tamén oasis con auga, dátiles e sombra que convidan a descansar. Aí as están, difícilmente domesticábeis, profundamente animais, digan o que digan, sen palabras, con bágoas, tremores, carcalladas, suspiros. Emocións animais e mamíferas: pelo, dentes, uñas, leite e lingua.

Mirar detrás

2010-01-27T15:55:00.003+01:00

Non, por favor, non descorras a cortina, non quero ver os barrotes que me encerran neste paraíso. Déixao así: a luz do amencer podo imaxinala; a ausencia de barrotes, unha vez que os vexa, non.

Tres historias

2010-01-24T18:33:00.002+01:00

Percorrer unha praia no inverno en completa soidade é moi entretido. Non digo que non o sexa no verán, cando, en disfraz de camuflaxe, quero dicir espid@ con taparrabos e gafas de sol, se pode participar pasivamente de varias conversacións de descoñecidos ao mesmo tempo. Pero no inverno os contos tróuxoos o mar, deitounos sobre a area en aparente desorde, e retirouse ata a próxima marea.

Este sostén tróuxoo o mar. Non sei a quen llo quitou, pero podo imaxinalo. Foi a unha muller de pel suave e peito fermoso. Unha muller madura. Si, este tipo de prendas úsanas as mulleres maduras; a certa idade a comodidade anteponse a calquera outra consideración: branco, sobrio, para levar debaixo sen ensinar, para traballar sen que che escapen as tetas o se che descoloquen as tiras, contundente para erguelas e presentalas orgullosas e desafiantes. Que vos podo dicir eu? Cando vexo un sostén no mostrador dunha tenda xa sei como me vai facer sentir.

Mais o mar non sabe desabrochar sosténs... sigamos, pois, coa historia da nosa muller madura paseando pola beiramar. Esperaba un amante? Poida que si e que fose este quen llo quitase, entre bicos e caricias apaixonadas arrolando na area mentres saía a lúa. Ben doado é de esquecer un sostén en tales circunstancias. Ou poida que non, e que fose ela a que o pousase nunha peneda da praia e, mentres se bañaba e se secaba ao sol, non se decatase de que a marea subía e lambía a súa roupa e cando espertou, coa auga enfriándolle os pés, o sostén sobrenadaba xa moi lonxe e desistiu de ir buscalo. Se cadra tampouco foi así. A muller, despois dunha desagradábel discusión co seu marido, foi dar un paseo á praia. A brisa despeiteábaa, facía un pouco de frío pero non lle importaba: espiuse na praia solitaria e decidiu deixar alí todo o que a oprimía, todo o que lle sobraba. Logo marchou descalza.

O mar tragouno todo e cuspiu os restos da dixestión noutra praia, nunha calquera, a unha hora en que aínda non había pegadas de ninguén.

Enguedello

2010-01-22T09:10:00.003+01:00

Foto de Xebe d´Afrei

Gañarían as eleccións, quen o dubida?, pero iso non quita que sexan torpes. Por riba do que cada un pense acerca do tema da normalización, é unha torpeza darlle categoría de oficialidade ao inglés e outra torpeza non menor meter aos pais nos colexios a decidir sobre o curriculum cada catro anos (alguén me pode explicar por que non cada curso?).
E ese rapaz, o Anxo Lorenzo, tan listo tan listo que ía para catedrático e acabou de secreatario xeral, non tardou nin dous meses en falarnos de "maiorías silenciosas". Un profesor da universidade galega falando todo cheo de razón da "maioría silenciosa". Debería informarse de onde vén tal expresión, de onde a sacaron os seus actuais amigos, como fai hoxe Manuel Rivas en EL PAÍS. Pero non o fixo, xa se lle pegou a empanada ideolóxica da FAES, xa tanto ten.
Cheira a franquismo e a salazarismo e a fascismo á italiana, cheira a autoritarismo latinoide, que noxo, que falta de cultura. Para facer o que fixo el valía calquera, un tonton macute anónimo, un que soubera cortar e pegotear, un que non tivera falta ningunha de pensar.

Por que acaban gobernándonos sempre os máis mediocres? Sería bon pensarmos seriamente nisto.

Prender o imprendíbel

2010-01-18T10:45:00.004+01:00

Imaxe de Xebe d´Afrei

Hoxe os meus pensamentos son un rabaño de cabras salvaxes, choutando polas penedas da serra. Hoxe parte de min, famenta, intervén nunha manda de lobos que saiu a asexalas, rodealas, regañarlles os dentes e buscarlles o pescozo. O éxito das cabras radica na súa diseminación e os lobos pregúntanse a cal delas atender, cal está máis nerviosa e fallará o salto. Penso en cabras e lobos nun abrazo de sangue e pálpitos entolecidos.

Pero os depredadores empezan a perder a esperanza ao ver o abismo polo que as cabras se despenan sen perderen o equilibrio. Recúan coa lingua de fóra e resígnanse pensando nunha carroña.
Hai días así. Algo atoparei.

Efecto "remember"

2010-01-10T11:53:00.007+01:00

Onte fomos ver uns amig@s o drama Urtain, posto en escena pola compañía Animalario no Auditorio de Narón. Todos quedamos impresionados pola calidade do texto, interpretación e posta en escena, pero non todos dixerimos de igual maneira a intensidade da historia que se conta. Unha historia moi dura que todos coñecíamos de oídas, pero na que apenas reparáramos, un titular pequeniño entre a marea das noticias diarias.

Uns días antes do comezo das Olimpiadas de Barcelona do 92, un home tírase do balcón da súa casa no barrio madrileño do Pilar. Trátase de Urtain, José Manuel Ibar, o home máis forte de Cestona, de Euskadi e de España, o boxeador que non sabía boxear e gañaba todas as pelexas por K.O., símbolo do tardo franquismo e dun país onde "al corazón se le llama cojones".

A representación produciu no grupo curioso un efecto remember que puxemos en escena na seguinte parada colectiva, compartindo unhas cervexas. Todos eramos nenos ou adolescentes nos anos en que Urtain era a gloria "nacional". Unha das bebedoras de cervexa non entendía por que cando neva un pouco todo se paralizaba agora, mentres que, lembrábao vivamente, ela ía á escola calzada con zocas no medio dunha gran nevada. Esta lembranza foi o inicio dunha reflexión acerca das condicións materiais nas que se criara, nunha aldea sen luz eléctrica a 6 quilómetros da maior central térmica de España: aqueles abismos sociais entre o rural e o urbano... Outro bebedor de cervexa confesou que puidera ir á praia e ver o mar porque o seu pai garda civil era mobilizado, como sucedía coa mitade dos efectivos de toda Galicia, para atender os veraneos de Franco na Coruña, e contou unha graciosa anécdota de como fora ásperamente reprendido por "un señor de paisano" cando lle botou man a unha caracola de mar na praia: unha caracola do patrimonio nacional, posta alí para solaz do ditador e familia. Pola contra, e xa contaxiados todos polos alegres vapores cervexís, houbo quen confesou que se criara coas patacas fritidas e as cocacolas do Azor, sen ver nunca na vida a Franco en persoa, e que os colgadores do barco eran caveiros de cachalote moi feitucos. O Azor... aquel barquiño no que a Felipe González lle apeteceu dar unha volta, ai, ai...

E os colexios de monxas, e as faixas pantalón, e os grises, e os fachas armados? E os embalses? E os plans de desarrollo? E os 1º de maio? E os cardados de sábado das señoras?

Cando rematou, en realidade, o franquismo? En 1992?

Un, dos, tres, responda otra vez: segue vostede a ter medo?

Lecturas e conversas enguedelladas

2010-01-06T17:31:00.005+01:00

Espíritos, espectros, simulacros... "The time is out of joint" (Hamlet). Xunguir é poñer baixo o mesmo xugo, xunguir o tempo, tanto o que se foi coma o que vén, vencellando o pasado e o futuro: "o presente é o que pasa, o presente pasa, reside nesa pasaxe transitoria, no ir- e- vir, entre o que vai e o que vén, no punto medio entre o que se vai e o que chega, na articulación entre o que se ausenta e o que se presenta" (Derrida). Este "out of joint", esta disxunción no tempo, desvinculación entre o pasado e o futuro, fálanos da inxustiza do presente, da deuda, da culpabilidade, do dereito a que o don sexa restituído. Marx fala de espectros, coma Sheakespeare: Marx era sheakesperiano, segundo Derrida. De Rubén Ruibal non me cabe a menor dúbida de que tamén o é. En ¿Onde andas Karl? os espectros envíanlle postais ao espírito de Marx e fan un simulacro de actuación circense. En Delimvois todo anda "out of joint" e a perspectiva está totalmente trastocada, coma na Satire on false perspective de William Hogarth, mesmo o real e o non-real xógannos unha boa pasada.
Enfín, se quedastes con curiosidade, podedes escoitar aquí a conversa que tiven onte con R.R.

Don Dije Digo Digodiego ábrenos o seu corazón. Entrevista inclusiva.

2010-01-03T23:56:00.003+01:00

Foto de ANT dispoñíbel en google imaxes

–Don Dije, non lle tremeu a man cando asinou o proxecto de Decreto?
–No, le soy manco de nacimiento. Como le dije, no tengo extremidades, ni cabeza.

–Iso que me conta, vostede comprenderá que é imposíbel...
Algunha extremidade terá, algo de cabeza... Ademais, se non tivese cabeza non se podería vostede peitear!
–Sempre huí de los extremismos. Fui un hombre de izquierdas, o quizás no, y ahora de derechas o quizás sí.

–Xa, e o da cabeza como o solucionamos?
–Don Feijoó comparte la suya conmigo, porque es cabezón.

–O de compartir é moi bonito, pero, francamente nin todo se pode compartir...
–Puede, puede, o no.

– Un Hamlet no goberno?
–Soy, yo (c´est moi?). Cuál era la pregunta?

–Non me será comunista? Mire que lle anda o espectro de Marx por aí ceibo!
–Le fui comunista de nuevo y se lo sigo siendo. Me dijo el Feijoo, “Haz un decreto cumunista, donde todos puedan decidir si eliminan el gallego”. Y aquí está. Libertá, sin ira, pero libertá.

–Pois vostede ben que provoca a ira de amplos sectores da súa administración: reitores, directores de centro, ANPAS, sindicatos verticais e dos outros...
–Pero es que no leyeron el decreto. Lo pone bien clarito, en la página 3, “Quien quiera gallego que lo estudie por su cuenta”. Una cosa tan importante no la vamos dejar en manos del gobierno. ¿No es?Una cosa tan importante no la vamos dejar en manos del gobierno. ¿No es?

–Non lle sei, porque se as cousas importantes non deben deixarse en mans do goberno... para que queremos goberno?
Vostede sabe para que está o goberno?
Que fai vostede no goberno?
Como chegou aí?
–Eso mismo me pregunto yo, mujeriña. Pues no le sé. Don Feijoo me dijo: coje uno de tus conflitos interiores y se lo das a las escuelas. Y mi dicho mi hecho. Hay conflito. Lo hay, ¿no? Pues eso es lo que hay, el vivo reflejo de lo que había. ¿Cómo que no lo había? ¿Y luego a mi de dónde me vino? Y por lo demás... a mi lo de consejero ni fu ni fa, pero ya le estaba harto de la Universidá y de Orense, que le es muy pueblerino. Y ahora le estoy muy bien de consejero y me llevo muy bien con Ángel, que es un chico muy salado.

Rober Varela, a parodia do dandy

2010-01-02T00:02:00.006+01:00

Foto de tele5 dispoñible en google imaxes

Tiven un soño:
"O decadente melómano de Morte en Venecia paseando por Santiago nunha góndola con rodas, alguén entre a multitude de pasmados pelingrís ponse a berrar, "Rober, Roberrr!!!!!", e el mira sen sorpresa e responde, "c´est moi!".
Ti: Seguro que pon un tren chu chu deses con forma de góndola para o Xacobeo e contrata uns gondolieri para que puxen Franco arriba e Franco abaixo do Obradoiro á Porta Faxeira.

Eu: A min contáronme que ía montar os Nibelungos na Quintana con Corina Porro de Walquiria.
Ti: De extra ou cantando?
Eu: Cantando. Ten a ta 3º de solfexo aprobado no conservatorio. Ti que pensas? Aforran as dietas, que ela ten onde quedar en Santiago. Á crise hai que facerlle fronte con pequenos xestos.

Ti: Eu tamén tiven un soño....

"Rober Varela introducindo chourizas de contrabando en EUA e coméndoas nun banco de Central Park mentres le as esquelas do LVG. Cando acaba lustra os zapatos coas páxinas de contactos".
Eu: Exportando cultura?
Ti: Poida que si... non se me ocurrira!
Eu: E se as góndolas van provistas dun pipotiño de viño e dunha grella para asar os chourizos?
Ti: Chourizos ou chourizas?
Eu: Mmmmm... poñeríamos góndolas de chourizos e góndolas de chourizas. Iso si, todas con cadanseu exemplar de LVG e un especial Xacobeo cos manifestos vangardistas de Santiago Rey.
Ti: Xenial! Vai ser un éxito.
Eu: "E logo din que a cultura galega non vale para nada"

Aninovo

2010-01-01T12:57:00.003+01:00

Como non saín, nin bebín, nin farreei a noite pasada e como non lle desexei bo ano a case ninguén, aproveito que me erguín fresca e me apeteceu poñer o meu vestido máis bonito e bailar para felicitarvos o 2010.

Restos e sombras

2009-12-28T10:43:00.002+01:00

Foto de Xebe d´Afrei

Remata o ano; xa caeron a maioría das follas cos últimos temporais, xa recibimos unha tonelada de bos desexos e imos facendo o balance, como sen querelo, e apuntando propósitos para a nova xeira.

O ano que remata empezaba para min coa maior das incertezas: un naufraxio e a desolación dos restos esparexidos na area, atacados de salitre, practicamente inservíbeis.

Pero non.

Non se pode dar por vencida unha ao primeiro embate. Buscar auga era crucial. Onde hai auga hai froitos para comer e animais que cazar. Fíxenme cazadora e fruticultora. Devorei todo canto caía tremente nas miñas mans.

E aquí me tedes.

Teño que varrer os últimos restos para facer esterco.
O ano que vén, tamén quero vivir.

Un libro imprescindíbel; unha mirada independente

2009-12-18T11:46:00.012+01:00

Desde que caeu nas miñas mans As novelas da memoria non deixou nin un momento de facerme pensar e tomar notas e de novo pensar. Memoria, espectros, traumas agachados ou compartidos na máis estrita intimidade. As historias que moitos levamos dentro remexéndose nerviosas, pulando por saír á luz, como saen as osamentas das foxas escavadas.

A min nunca se me ocultou que houbera República nin Guerra Civil, nin represión nin fame, nin dor, nin medo. Nunca de portas a dentro da miña casa, si de portas a fóra. Non lembro nin unha soa alusión na miña vida escolar, nin un só comentario nos xornais, nin un documental na TV ata hai moi poucos anos. De repente a memoria rebentoulle a algúns na cara e miraron para outro lado, facendo que non vían. Pero unha cousa son os espectros, cousa desprezábel desde o punto de vista científico, e outra os restos humanos con sinais de violencia que van aparecendo teimudamente. Esta evidencia obriga, loxicamente, a que moitos adapten o seu discurso: "si é certo, pero de que vale remexer no que pasou hai tantos anos?"

Vale, claro que vale, é unha mínima reparación, unha necesidade diría que hixiénica que o sistema político español, que toda a sociedade actual, construída sobre o aniquilamento de moitos e a dor e a humillación dos que lles sobreviviron, ten pendente. Por iso non é nada estraño que o que o discurso oficial ignorou ou minimizou tanto tempo buscase vías de saída alternativas na literatura, un xeito tan válido coma outro calquera, segundo Thompson, para achegarse á historia. As novelas da memoria son a marca dun tempo épico e bárbaro que moitos vivimos a través da voz dos que nos precederon.

Para Clarice Lispector

2009-12-16T10:54:00.012+01:00

Impoñíame moito respecto este post que che mando ao aire, Clarice, pero hoxe vai en arroiada despois de ler de novo e outra vez un dos teus libros.
Dubidei na imaxe que ilustrase estas palabras. Ti sempre namorando desde as fotografías coa túa mirada profunda, mesmo de ollos pechados. Gustoume esta, captada por unha cámara fotográfica que se foi achegando silenciosamente sen o teu permiso, dunha Clarice inmersa no traballo de escribir, coa fiestra do seu particular cuarto de seu aberta a un patio interior.
É unha cousa incríbel, Clarice, ti e as imaxes e textos que nos deixaches: "nasci na Russia mas nunca quis ser outra coisa que brasileira", algo así lle escribiches ao presidente Getúlio Vargas. Eras unha rapariga decidida e querías o pasaporte brasileiro. E escribías e escribías aquelas páxinas desacougantes, mesmo viaxando sen parar, mesmo cos teus fillos en brazos, pola noite, de madrugada.
Deberon de advertirche que as tús novelas vendíanse mal e o negocio é o negocio e a literatura vén sendo unha mercancía coma outra calquera. En todo caso non era o teu problema, ti bastante tiñas con enfrontarte a peito nu coa escritura, todos os días, cada madrugada. Nalgunhas fotos advírtese a ollada cansada, as olleiras indisimuladas baixo a maquillaxe porque cada vez que collías a pluma ou a máquina de escribir era para viaxar a lugares de ti mesma que nin imaxinabas – “Tenho medo de escrever. É tão perigoso. Quem tentou, sabe. Perigo de mexer no que está oculto – e o mundo não está à tona, está oculto em suas raízes submersas em profundidades do mar. Para escrever tenho que me colocar no vazio. Nesse vazio terrivelmente perigoso: dele arranco sangue. Sou um escritor que tem medo da cilada das palavras: as palavra que digo escondem outras – quais? Talvez as diga. Escrever é uma pedra lançada no poço fundo.” –Ou si, imaxinábalo, por iso tiñas que escribir, muller atrevida. A escritura é un cuarto baleiro e violentamente iluminado, "O quarto era o oposto do que eu criara em minha casa, o oposto da suave beleza que resultara do meu talento de arrumar, de meu talento de viver, o oposto de minha ironia serena, de minha doce e isenta ironia: era uma violentação das minhas aspas que faciam de mim uma citação de mim. O quarto era o retrato de um estômago vazio./ E nada ali fora feito por mim. No resto da casa o sol se filtrava de fora para dentro, raio ameno por raio ameno, resultado do jogo duplo de cortinas pesadas e leves. Mas ali o sol não parecia vir de fora para dentro: lá era o proprio lugar do sol, fixado e inmóvel numa dureza de luz como se nem de noite o quarto fechasse pálpebra." A escritura é un parque solitario dunha vitalidade amoral e orxiástica, ou Clarice?, e ti sempre tiveches certa tendencia a ese tipo de revelacións en momentos únicos, verdadeiras epifanías coas que nos abrumas: "As árvores estavam carregadas, o mundo era tão rico que apodrecia. Quando Ana pensou que havia crianças e homens grandes com fome, a náusea subiu-lhe á garganta, como se ela estivesse grávida e abandonada. A moral do Jardim era outra". A moral da natureza non ten nada que ver coas leis humanas, é neutra, "é planctum lutando, e a grande neutralidade viva lutando. Assim como a vida na barata pressa pela cintura./O medo que eu sempre tive do silêncio com que a vida se faz. Medo do neutro. O neutro era a minha raiz mais profunda e mais viva – eu olhei a barata e sabia. (...) No entanto ei-la, a barata neutra, sem nome de dor ou de amor. Sua única diferenciação de vida é que ela devia ser macho ou fêmea. Eu só a pensara como fêmea, pois o que é esmagado pela cintura é fêmea."